II OZ 49/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 919/21 odrzucające skargę R. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 919/21 odrzucił skargę R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powodem odrzucenia skargi był brak uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi. Sąd wskazał, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 8 grudnia 2021 r., wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 grudnia 2021 r. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 187/22 oddalił powyższe zażalenie uznając, że skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie. Wykonując zatem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, pismem z 12 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 grudnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 50 akt sądowych). Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 maja 2022 r. (Sąd pierwszej instancji omyłkowo podał datę 27 kwietnia 2022 r.) - dowód doręczenia – k. 51 akt sądowych. Z uwagi na bezskuteczny upływ wskazanego w wezwaniu terminu Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R. M. wnosząc o jego uchylenie w całości. W zażaleniu skarżący nie przedstawił jakichkolwiek zarzutów odnośnie zaskarżonego postanowienia. Podniósł jedynie, że nie został pouczony przez Sąd w trakcie trwania niniejszego postępowania o tzw. prawie pomocy i jednocześnie zwrócił się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. podlega natomiast odrzuceniu. Przepisy te są jasne i nie budzą wątpliwości. Również strona wnosząca zażalenie nie kwestionowała ich zasadności. W niniejszej sprawie skarżący zarządzeniem z 8 grudnia 2021 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 187/22 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie. Dlatego też skarżący pismem z 12 kwietnia 2022 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 grudnia 2021 r. poprzez uiszczenie wpisu do skargi w kwocie 500 zł. W wezwaniu tym wyznaczono siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu, informując jednocześnie, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżący odebrał przesyłkę z Sądu w dniu 2 maja 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 51) i w zakreślonym w wezwaniu terminie nie uiścił należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi. Trafnie przyjął więc Sąd pierwszej instancji, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścił należnego wpisu od skargi, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu kwestii zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, że skarżący w korespondencji wysłanej mu przez Sąd i odebranej przez niego w dniu 29 grudnia 2021 r., zawierającej między innymi wezwanie do uiszczenia wpisu, w punkcie 4 pouczenia pisma przesyłającego odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z możliwości takiej, do dnia złożenia rozpoznawanego obecnie zażalenia, skarżący jednak nie skorzystał. A zatem twierdzenia skarżącego w zakresie braku pouczenia Sądu co do możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy są bezpodstawne i nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zaznaczyć także należy, że nawet ewentualne pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w toku postępowania ma skutek na przyszłość, tj. od dnia przyznania prawa pomocy i nie działa wstecz. Z akt sprawy wynika jednak, że zawarty w zażaleniu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został prawomocnie oddalony (referendarz sądowy WSA w Lublinie postanowieniem z 10 października 2022 r., sygn. akt II SPP/Lu 139/22 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, a następnie postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Lu 139/22). W związku z powyższym za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nieuiszczenie w wyznaczonym terminie należnego wpisu od skargi uniemożliwiało nadanie skardze prawidłowego biegu i merytoryczne jej rozpoznanie. Termin do uiszczenia wpisu od skargi jest bowiem terminem ustawowym, i jako taki nie może zostać przedłużony, czy też ponownie wyznaczony. Z kolei bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi obliguje sąd do jej odrzucenia. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.