II OZ 488/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. M. P. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. II SA/Gd 456/22 o odrzuceniu skargi P. S. M. P. w G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. II SA/Gd 456/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. S. M. P. w G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych z powodu nieuiszczenia w ustawowym terminie wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd podał, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 8 czerwca 2022 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zawierające odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, zostało doręczone Skarżącej w dniu 13 czerwca 2022 r. W zakreślonym terminie Skarżąca wpisu nie uiściła, wobec czego na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej zwaną P.p.s.a.) Sąd I instancji skargę odrzucił. Zażalenie na to postanowienie wniosła P. S. M. P. w G. podnosząc, zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i 220 § 3 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w przesyłce z Sądu którą otrzymała Skarżąca nie było odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Podkreśliła, że jej sytuacja finansowa jest na tyle dobra, że nie miałaby problemu z uiszczeniem wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest jednym ze środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a., a jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach P.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Wobec tego rolą sądu wyższej instancji jest ocena, czy sąd I instancji ustalił prawidłowo wszystkie okoliczności faktyczne sprawy a także czy prawidłowo zastosował przepis prawa, który wskazuje na sposób rozstrzygnięcia w przypadku określonego działania czy zaniechania strony. W przypadku skarg wnoszonych do sądu administracyjnego jednym z obowiązków strony jest uiszczenie wpisu sądowego (z wyjątkiem sprawy ustawowo zwolnionych z wpisu sądowego, a także sytuacji, gdy strona w ramach prawa pomocy uzyskała zwolnienie z kosztów). Zgodnie bowiem z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Nie jest kwestionowane, że w niniejszej sprawie Skarżąca była obowiązana do uiszczenia wpisu sądowego, bowiem nie korzystała ze zwolnienia przedmiotowego czy podmiotowego z tego obowiązku. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Korespondencja ze stroną Skarżącą w niniejszej sprawie była prowadzona za pośrednictwem operatora pocztowego. Z akt sprawy wynika, że odpis tego zarządzenia został przesłany stronie wraz z innymi pismami tj. pouczeniem o treści przepisów dotyczących wnoszenia pism w postaci papierowej, pouczeniem o warunkach wnoszenia pism i ich doręczania drogą elektroniczną, doręczeniem odpisu odpowiedzi na skargę. Stwierdzić należy, że dopuszczalne jest przesyłanie w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych. Stosownie do art. 65 § 2 P.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2020, poz. 819), odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana w formularzu potwierdzenia odbioru. Należy zauważyć, że wypełniony prawidłowo pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego stanowi dokument urzędowy potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism. Dokument ten korzysta zatem z domniemania prawdziwości. W postanowieniu z dnia 15 maja 2015 r. sygn. II OSK 1150/15 Naczelny Sąd Administracyjny, zwracając uwagę na powyższą zasadę, trafnie wskazał, że rzeczą odbierającego przesyłkę jest zawsze sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz niezwłoczne zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi albo sądowi. W sytuacji, gdy tego strona postępowania nie czyni, nie ma podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki, w każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby bowiem podnosić, że otrzymał inne pismo niż wysłane lub też, iż otrzymał jedynie część pism wyszczególnionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W niniejszej sprawie, jak wynika z adnotacji znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k.14), jako rodzaj przesyłki wpisano "odpis zarz. dot. wpisu, odpis odp. na skargę, poucz. o art. i komunikacji drogą elektroniczną". Z akt wynika także, iż na każdym z pism mających zostać wysłanym do skarżącej zawarto adnotację "wysłano dnia 2022-06-09". Również własnoręcznym podpisem z dnia 9 czerwca 2022 r. urzędnik sądowy potwierdził, że wykonał pkt 1 i 2 zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 8 czerwca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i pouczył o prawie i trybie zaskarżenia (k.9 verte). W tej sytuacji opierając się na aktach sprawy, po stwierdzeniu że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego, Sąd I instancji był uprawniony do odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu. Z akt sprawy nie wynika, by zaistniały nieprawidłowości w wysyłce wezwań do strony skarżącej, ponadto przy pokwitowaniu odbioru przesyłki osoba odbierająca przesyłkę nie zgłaszała zastrzeżeń co do jej zawartości w związku z opisem zawartym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Skoro potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, potwierdzający datę doręczenia wskazanych w nim pism, to do obalenia wskazanego domniemania nie jest wystarczające samo oświadczenie, że wewnątrz koperty brak było wezwania do uzupełnienia braku formalnego. Na marginesie należy również podnieść, że w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu skarżąca, wedle akt sprawy, powinna otrzymać dwa pisma – jedno zawierające odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z podaną kwotą i numerem rachunku bankowego do wpłaty oraz drugie zawierające pismo przewodnie zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu". W świetle akt sprawy i powyższej argumentacji trudno przyjąć, by przesyłka kierowana do strony skarżącej nie zawierała żadnego z wymienionych pism. Dlatego też brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.