II OZ 479/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. w z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1001/23 zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 12 czerwca 2023 r., nr KO.411.877.2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 1001/23, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 14 lipca 2023 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W toku postępowania Sąd powziął wiadomość, że uczestnik postępowania Z. Z. zmarła. Informacja ta potwierdzona została odpisem skróconego aktu zgonu wystawionym przez Urząd Stanu Cywilnego w R., z którego wynika, że Z. Z. zmarła 3 lipca 2023 r. W związku z tym faktem WSA w Bydgoszczy, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a., poprzez ich błędne zastosowanie i zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć uczestnika postępowania Z. Z., podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania, z uwagi na fakt, że śmierć uczestnika postępowania Z. Z. nastąpiła w dniu 3 lipca 2023 r., a więc przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, które zainicjowane zostało w dniu 14 lipca 2023 r. wniesieniem przez Spółkę skargi do WSA w Bydgoszczy. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podkreśliła, że przesłanka zawieszenia w postaci śmierci uczestnika postępowania na prawach strony musi zaistnieć w toku prowadzonego przez sąd postępowania i niego dotyczyć. Tym samym fakt śmierci Z. Z. przed wniesieniem skargi prowadzi do wniosku, że nie stała się ona uczestnikiem postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Stosownie do art. 12 p.p.s.a. ilekroć w ustawie jest mowa o stronie rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Rozważając kwestię zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego należy mieć na uwadze to, że z zawieszeniem postępowania możemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania powstaną przemijające przeszkody uniemożliwiające jego prowadzenie. Niewątpliwie śmierć uczestnika postępowania co do zasady jest podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), ale tylko wówczas gdy zdarzenie to nastąpi w jego toku (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 927/13). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje bowiem z chwilą wniesienia skargi. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Datą wszczęcia postępowania będzie więc data wniesienia tej skargi do organu administracji, za pośrednictwem którego należy ją w myśl powołanego przepisu złożyć. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 14 lipca 2023 r. Jak natomiast wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, Z. Z. zmarła w dniu 3 lipca 2023 r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego. W związku z powyższym śmierć ww. uczestnika postępowania, nie mogła stanowić podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ nie nastąpiła w toku tego postępowania, lecz przed jego wszczęciem. Tym samym na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do żądania zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego podnieść należy, że żądanie takie nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa ta nie przewiduje bowiem zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zwrot kosztów związanych z postępowaniem zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.), może zostać zasądzony w przedmiotowej sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. (por. postanowienia: NSA z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I OZ 818/13, czy z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt II GZ 525/13).