II OZ 478/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 96/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 96/22 w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2021 r. znak DON.7101.465.2021.RKR w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 96/22 odrzucił skargę kasacyjną A. J. (dalej określanego jako skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 96/22, którym oddalono skargę skarżącego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2021 r., znak DON.7101.465.2021.RKR w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Uzasadniając rozstrzygnięcie oparte o art. 230 § 1 i 2 w związku z art. 220 § 3 oraz art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej zwanej P.p.s.a.) Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz uzupełnienia jej braku formalnego przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Na wykonanie wezwania zakreślono skarżącemu termin siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wyznaczony termin do dokonania wskazanych czynności upłynął z dniem 9 lutego 2023 r. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych sądu stwierdzono, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi kasacyjnej, a także nie wykonał wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego. Wobec tego niemożliwe było nadanie dalszego biegu skardze kasacyjnej. Skarżący, reprezentowany przez tego samego pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i nadania biegu skardze kasacyjnej. Zarzucił Sądowi, że postanowienie wydał przedwcześnie. Argumentował, że z powodów niezależnych od skarżącego nie wykonano w porę zobowiązania sądu i w tej sprawie złożono wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest w sprawie kwestionowane, że zachodziły podstawy do wezwania pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz uzupełnienia jej braku formalnego przez złożenia wniosku lub oświadczenia, o których mowa w art. 176 § 2 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego nie podważa tych ustaleń, uważa jednak, że z uwagi na złożenie przez niego zarówno zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jak i wniosku o przywrócenie terminu do wykonania wskazanych zarządzeń, wniosek winien być rozpoznany przez sąd jako pierwszy, odrzucenie skargi kasacyjnej jest zatem przedwczesne. Pogląd ten nie jest prawidłowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 449/17, LEX nr 2355043, w przypadku jednoczesnego złożenia zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej, powinien być nadany bieg w pierwszej kolejności zażaleniu, a dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności czynności procesowej wskutek upływu terminu rozpoznaniu podlegałby wniosek o jego przywrócenie. Co do kolizji obu środków wypowiedziano się także w doktrynie: "(...) Stwierdzenie, że przesłanki środka odwoławczego i wniosku o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają, oznacza tylko tyle, iż obie te czynności nie mogą okazać się skuteczne. Jeżeli zatem obie czynności procesowe spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Rozwiązuje to liczne problemy będące konsekwencją konieczności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu jako przedwczesnego oraz - co istotne - wydatnie przyczyni się do zapewnienia sprawności postępowania przez wyeliminowanie konieczności wydawania wpadkowych orzeczeń, które jako zaskarżalne niepotrzebnie angażują Naczelny Sąd Administracyjny" (zob. D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2014, nr 3(54), s. 87 - 88). W tej sytuacji uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 220 § 3 oraz art. 178 P.p.s.a. i odrzucił skargę kasacyjną, bowiem wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy nie zostało przez pełnomocnika skarżącego wykonane w wyznaczonym terminie. Odnotowania wymaga, że w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał już wniosek skarżącego o przywrócenie terminu i postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 96/22 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej i zwrócił uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Orzeczenie to pozostaje jednak bez wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.