II OZ 478/15

Dnia 27 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1541/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi Gminy I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1541/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Gminie I. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie 44 odpisów skargi. W uzasadnieniu Sąd, powołując się m.in. na art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz oceniając brak winy Gminy Iwanowice w uchybieniu terminu wskazał, że choroba pracownika, który prowadził sprawę, nie może być okolicznością przemawiającą za brakiem winy strony w uchybieniu terminu. Strona powinna tak zorganizować pracę urzędu, aby zapewnić zastępstwa w zakresie spraw prowadzonych przez swych pracowników. Skarżąca nie uprawdopodobniła przy tym, że nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie mogła usunąć przeszkody dla terminowego dokonania czynności. Nie wykazała, że tej czynności nie mogła dokonać inna osoba, że nie był możliwy taki podział zadań, w którym inny pracownik przejąłby obowiązki nieobecnego pracownika. Dodatkowo Sąd wskazał, że wpis skarżąca uiściła w terminie, zatem skoro nie było przeszkody, by w pewnym zakresie wezwanie Sądu wykonał inny pracownik, Sąd tym bardziej nie dostrzegł dostatecznego powodu, dla którego nie wykonano go w całości. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła Gmina I., podnosząc, że nie miała obowiązku udowodnienia, że bez własnej winy nie dokonała czynności w terminie, a jedynie uprawdopodobnienia tej okoliczności, co też uczyniła podając przyczynę opóźnienia, tj. przeszkodę w postaci choroby pracownika i związaną z tym jego nieobecnością w pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a., jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca Gmina wskazywała na okoliczność wystąpienia u jej pracownika, który zajmował się tą sprawą, choroby i w związku z tym dłuższej jego nieobecności w Urzędzie. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów; a ponadto nawet nie podjęła próby przeciwstawienia się ocenie Sądu I instancji, który wskazał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że nieobecność jednego pracownika stanowiła istotnie przeszkodę nie dającą się przezwyciężyć. To bowiem od skarżącej Gminy zależy jak należy zorganizować pracę Urzędu podczas nieobecności pracownika. Co prawda, skarżąca Gmina ma rację, że termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem". Niemniej jednak dyspozycja tego przepisu nakazuje przyjąć, że konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, co niewątpliwie nastąpiło przez wskazanie, że pracownik skarżącej Gminy był chory, lecz także wykazanie, że powoływana choroba stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, że – w sytuacji gdy mamy do czynienia z działalnością Urzędu Gminy, czyli z formą organizacyjną mającą za zadanie zapewnić funkcjonowanie i obsługę związaną z działalnością Gminy I. – wystąpiły przeszkody, które miały wpływ na wykonywaną działalność Urzędu. W tych warunkach trudno jest zatem przyjąć za prawdopodobne, że w wyniku choroby jednego z pracowników niemożliwe było wykonanie wezwania Sądu I instancji przez nadesłanie 44 egzemplarzy skargi, co też nie wymagało specjalnej wiedzy ani umiejętności. Ponadto w tym zakresie Sąd I instancji trafnie wskazał na niekonsekwencję Gminy Iwanowice w jej stanowisku co do niemożliwości wykonania braków formalnych skargi, skoro w tej samej dacie zostało wystosowane do Gminy także wezwanie do uiszczenia wpisu i brak ten został uzupełniony w terminie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, dostrzegając, że w zakresie okoliczności dotyczących choroby twierdzenia skarżącej są gołosłowne, prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia u jej pracownika choroby, która uniemożliwiała podejmowanie czynności procesowych przez Gminę. Nie zostało tym samym uprawdopodobnione, że taka choroba stanowiła przeszkodę, której Gmina nie mogła przezwyciężyć w wyniku odpowiedniej organizacji pracy Urzędu. Ta ocena Sądu jest decydująca dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie. Wynika to z tego, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed Sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że była to taka przeszkoda, która uniemożliwiła w ogóle działanie Gminy. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu tej choroby na ewentualny sposób funkcjonowania Urzędu. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja skarżącej ograniczająca się wyłącznie do gołosłownego stwierdzenia, że choroba pracownika Urzędu uniemożliwiła Gminie uzupełnienie braku formalnego skargi. Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie podstaw, aby uznać, że choroba, nawet jeśli faktycznie miała miejsce w danym czasie, sama w sobie mogła stanowić przeszkodę do terminowego dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., I FZ 42/13). Z tych względów zażalenie nie podlegało uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.