II OZ 467/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 21/18 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić J. G. termin do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J. G. (dalej również jako "skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2018 r. zobowiązał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] lutego 2018 r. Termin do usunięcia braku formalnego i fiskalnego upłynął zatem w dniu [...] lutego 2018 r. (poniedziałek). W dniu [...] lutego 2018 r. (data nadania wniosku) pełnomocnik skarżącej adwokat F. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi. Do wniosku załączył pełnomocnictwo udzielone przez J. G. oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wyjaśnił, że w dniach od [...] lutego 2018 r. do dnia [...] lutego 2018 r. poważnie zachorował i w związku z tym nie miał możliwości uczynić zadość zobowiązaniom nałożonym przez Sąd. Pełnomocnik podał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] lutego 2018 r. Oceniając złożony wniosek, Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącą nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego. W ocenie Sądu pełnomocnik powinien był zadbać o taką organizację kancelarii, ażeby podczas jego nieobecności inne osoby mogły zastąpić go w wykonywaniu obowiązków. W uzasadnieniu podkreślono, że z nadesłanej kserokopii zwolnienia lekarskiego z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że "chory może chodzić" wobec czego nie sposób uznać, że dokument ten należycie uprawdopodabnia wystąpienie u pełnomocnika choroby o tak poważnym przebiegu, który uniemożliwiałby temu pełnomocnikowi podejmowanie wszelkich działań, w tym chociażby zmierzających do skorzystania z pomocy innych osób. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła J. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzuca niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej p.p.s.a.)., poprzez przyjęcie, że jego choroba nie uniemożliwiała dokonania czynności w terminie, a także że pełnomocnik poprzez inną organizację pracy powinien zadbać o zastępowanie go w pełnieniu obowiązków służbowych. Do zażalenia dołączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2018 r. potwierdzającego wystąpienie u pełnomocnika skarżącej ostrego zapalenia gardła w dniach od [...] lutego 2018 r. do [...] lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1: "Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej". W przypadku skargi zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3, który stanowi, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie (7 dni) powoduje odrzucenie skargi. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku uiszczenia wpisu od skargi gdzie termin i konsekwencje jego niedochowania określa art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Sąd na wniosek strony, która bez swojej winy nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zawarty w orzecznictwie, że jeżeli przyczyną uchybienia była choroba pełnomocnika uniemożliwiająca w ocenie lekarza wykonywanie obowiązków zawodowych poprzez stwierdzenie, że jest on niezdolny do pracy, to dokonanie przez Sąd orzekający oceny odmiennej wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazanie fałszu dokumentu – co do treści lub formy, wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karnego (post. Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt V CZ 29/06, Lex 200921). Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. strona powinna uprawdopodobnić w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Poświadczona za zgodność przez adwokata kserokopia zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika opinia lekarza o niezdolności do pracy pełnomocnika w dniach od [...] lutego 2018 r. do [...] lutego 2018 r. jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dostatecznym uprawdopodobnieniem okoliczności wskazujących na brak winy w przedmiotowej sprawie. Dodatkowym argumentem jest oczywiście fakt, że pełnomocnik oświadczył że prowadzi indywidualną kancelarię i nie mógł w sytuacji nagłej choroby wyręczyć się innymi osobami. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.