II OZ 461/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. i Z. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 131/18 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. D. i Z. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 131/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej WSA albo sąd I instancji), działając w sprawie ze skargi R. D. i Z. D. (dalej skarżący), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r.). W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie wykazali, że istotnie w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Poza wskazaniem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), wniosek nie zawierał innych okoliczności uwiarygodniających, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje bezpośrednio szkodę w ich majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym lub trudne do odwrócenia skutki. Ze względu na przedmiot rozpoznania sprawy, którym jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, tego rodzaju rozstrzygnięcie ze swojej natury zmienia stan rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym wypadku rozbiórka obiektu rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania w odniesieniu do decyzji, której przedmiotem jest nakaz rozbiórki, nie zwalnia strony z obowiązku szczegółowego uzasadnienia wniosku, którego w niniejszej sprawie nie przedstawiono. W zażaleniu z dnia 28 marca 2018 r. skarżący wskazali, że sąd I instancji w wydanym rozstrzygnięciu ograniczył się tylko do dosłownej analizy przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, wyłączając z procesu analizy stanu faktycznego doświadczenie życiowe, będące równorzędnym elementem w zestawieniu z przesłankami określonymi ustawowo. Składając wniosek skarżący oczekiwali, że bez wykazania braków dowodów, WSA będzie w stanie, wobec zawartości akt sprawy ocenić, czy zasadne byłoby spełnienie żądania organu administracji publicznej przed wydaniem wyroku przez WSA. Skarżący jednocześnie podkreślili, że doprowadzenie w ich sprawie do wykonania decyzji przed rozstrzygnięciem sądu spowoduje trudne do odwrócenia skutki o charakterze ostatecznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne toczy się niezależnie od zupełnie odrębnego od niego postępowania, którego celem jest dokonanie weryfikacji zgodności z prawem zaskarżonego aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., ustawodawca zadecydował, aby jedno z tych postępowań wywierało wpływ na dopuszczalność prowadzenia drugiego z nich. Co warte podkreślenia, o przyjęciu tej zasady zadecydował ustawodawca. Rolą sądów jest doprowadzenie do realizacji tego postanowienia ustawodawcy, a nie dokonywanie jego modyfikacji. Wszelkie zatem zarzuty o niecelowości wykonywania zaskarżonego aktu przed dokonaniem jego sądowej kontroli skarżący nie powinni kierować pod adresem wymiaru sprawiedliwości. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została w celu tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma ona służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na materiale dowodowym w postaci dokumentów urzędowych i prywatnych, pozwalającym zająć stanowisko. Oceniając w tym kontekście wniosek skarżących należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko sądu I instancji, zgodnie z którym nie wykazali oni w sposób przekonujący i wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Powołując się bowiem na okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie stanowiło bardzo wysokie obciążenie, skarżący w żaden sposób okoliczności tej nie wykazali. Skarżący sami zresztą stwierdzili w zażaleniu, że nie potrafili znaleźć jakiegokolwiek przykładu na to, że doprowadzenie do wykonania decyzji przed rozstrzygnięciem sądu spowoduje dla nich skutki nie dające się odwrócić. Mając na uwadze trudności z wykonaniem zaskarżonej decyzji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej nie doprowadzi do wystąpienia którejkolwiek z przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący, nie powołując jakichkolwiek argumentów na poparcie swojego stanowiska, zarówno natury ekonomicznej, jak i pozafinansowej, nie powinni formułować pod adresem sądu I instancji zarzutów braku zlokalizowania tych argumentów z urzędu. Co prawda, na sądzie I instancji z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., spoczywa obowiązek podejmowania każdego rozstrzygnięcia w granicach powstałej sprawy, tym niemniej w niniejszym wypadku sąd ten zasadnie uznał, że w sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w swojej argumentacji nie podjęli próby zakwestionowania tego stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.