II OZ 452/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 101/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi C.P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 listopada 2024 r. Nr 1518/OPO/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 101/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę C. P. (dalej jako "skarżący") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 listopada 2024 r. Nr 1518/OPO/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania Za odrzuceniem skargi przemawiał fakt, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego do skargi w kwocie 500 zł, pomimo wezwania go zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 19 grudnia 2026 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 17 stycznia 2025 r. wzywającego do opłacenia skargi, w sytuacji kiedy prawomocnie rozpatrzono jego wniosek o prawo pomocy tj Sąd postanowieniem z 15 grudnia 2025 r., po rozpoznaniu sprzeciwu utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 29 września 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 180/25, w którym pozostawiono wniosek skarżącego o prawo pomocy bez rozpoznania. Sąd zwrócił uwagę, że znaczenie w sprawie nie miała okoliczność złożenia przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie kolejnego wniosku o prawo pomocy. Sąd uznał, że termin do opłacenia skargi bezskutecznie upłynął 5 stycznia 2026 r. i skargę należało odrzucić zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podnosi, że Sąd wadliwie ustalił, że skarżący w dniu wydania zaskarżonego postanowienia uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazuje, że złożył wniosek o prawo pomocy w oparciu o nowe okoliczności, który to wniosek nie został jeszcze rozpoznany. Załączył swoje pisma z 29 grudnia 2025 r. i 6 lutego 2026 r. i pismo z Sądu z 27 stycznia 2025 r. W jego ocenie, wniosek o prawo pomocy z 29 grudnia 2025 r. powinien być wpierw rozpoznany a tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą zaskarżonego postanowienia jest to, że skarżący składając skargę do sądu nie uiścił wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, pomimo skierowanego do niego wezwania. Należy zauważyć, że po wniesieniu nieopłaconej skargi Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 17 stycznia 2025 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi skarżący zaskarżył to zarządzenie. Po jego rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie z 10 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OZ 481/25 o oddaleniu zażalenia. W tej sytuacji dysponując prawomocnym zarządzeniem o wpisie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 3 czerwca 2025 r. wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 stycznia 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu. Po odebraniu wezwania 26 czerwca 2025 r. skarżący 27 czerwca 2025 r. wystąpił z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Po otrzymaniu z Sądu formularza PPF do wypełnienia, w odpowiedzi odesłał go do Sądu bez uzupełnienia. Skutkiem tego referendarz sądowy zarządzeniem z 29 września 2025 r. pozostawia wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. Skarżący wnosi sprzeciw lecz Sąd utrzymuje w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza (postanowienie z 15 grudnia 2025 r.). Wobec tego kiedy kwestia prawa pomocy została negatywnie rozpatrzona zasadnym było ponowne wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu co miało miejsce zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 grudnia 2025 r. (k. 44 akt). Zastrzeżono wówczas, ze zażalenie na to zarządzenie nie przysługuje. Doręczono je skarżącemu 29 grudnia 2025 r. (zpo. k. 50 akt), a zatem termin do uiszczenia wpisu upływał 5 stycznia 2026 r. W odpowiedzi skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy, uznając go za wniosek wskazujący na zmianę okoliczności. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie uznał, że ten ponowny wniosek nie wstrzymuje terminu do uiszczenia wpisu bowiem sprawa prawa pomocy była przedmiotem oceny sądowej gdzie prawomocnie wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Wyjaśnić należy, że po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania bieg terminu do opłacenia skargi, wyznaczony kierowanym do strony skarżącej ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi zostało ponownie doręczone skarżącemu 29 grudnia 2025 r. W konsekwencji, wyznaczony termin upłynął w dniu 5 stycznia 2026 r. Pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia, skarga nie została przez skarżącego opłacona. Wobec powyższego Sąd I instancji słusznie uznał, że upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obliguje go do odrzucenia skargi. Należy zauważyć, że odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy. Przewodniczący Wydziału miał zatem podstawę by ponownie wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi co uczynił zarządzeniem z 19 grudnia 2025 r. Te zostało doręczone 29 grudnia 2026 r. (zpo k. 50 akt) a zatem skarżący zobligowany była dokonać wpisu do 5 stycznia 2026 r. Skoro tego nie uczynił, a w zamian wystąpił z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy, Sąd stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. postąpił prawidłowo i postanowił skargę odrzucić. Okoliczność złożenia kolejnego wniosku o prawo pomocy nie miała wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu bowiem Sąd zajmował się już kwestią prawa pomocy. Nie zmienia tego fakt, że wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania a nie rozpoznany merytorycznie. Sąd nie może tamować rozpoznania sprawy czekając na wpłatę wpisu z tego powodu, że skarżący wezwany w postępowaniu o prawo pomocy do nadesłania uzupełnionego formularza PPF lekceważy ten obowiązek a następnie, gdy jest wzywany do wpisu, domaga się ponownego rozpoznania jego wniosku o prawo pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy nie uchyla skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy i nie mogło to uchronić skarżącego przed negatywnymi konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. W złożonym zażaleniu nie wskazano żadnego zarzutu naruszenia przepisów prawa, a jedynie domagano się ponownego rozpoznania wniosku o prawo pomocy, co jak wyżej wskazano nie miało wpływu na odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.