II OZ 45/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. i A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 493/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. D. i A. O. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 22 lipca 2025 r. znak: IR.I.7840.9.2.2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 493/25 w ten sposób, że błędnie oznaczone nazwisko skarżącej: "D." zastąpić prawidłowym: "D."; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku R. D. i A. O. (dalej: "skarżący"), postanowieniem z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 493/25, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Wojewody Świętokrzyskiego (dalej: "Wojewoda") z dnia 22 lipca 2025 r. (znak: IR.I.7840.9.2.2025), którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Sandomierskiego z dnia 22 maja 2025 r., nr 130/2025 o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego napięcia (MOP 6,0 MPa PN63) ST DN100 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], obręb [...] w jednostce ewidencyjnej [...]. W uzasadnieniu Sąd przywołał przepisy P.p.s.a. określające skutki wniesienia skargi dla wykonalności zaskarżonej decyzji oraz przesłanki orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie wykazali, aby wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę gazociągu na ich działce o numerze ewidencyjnym [...] spowodowało znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Ich argumentacja odwołuje się do normalnych skutków, jakie może wywołać ta decyzja (m.in. wycinkę drzew). Skarżący nie rozwinęli natomiast argumentacji co do ilości drzew, ich wieku, stanu zdrowia, walorów przyrodniczych, czy kompensacji przyrodniczej. Skarżący nie podali również, choćby w przybliżeniu wysokości szkody, która może powstać na skutek wycięcia drzew w odniesieniu do ich sytuacji materialnej. Ponadto nie przedstawili jakie zniszczenia mogą powstać w zagospodarowaniu ich nieruchomości na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na postanowienie z dnia 16 października 2025 r. złożyli skarżący domagając się jego uchylenia w całości i zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucili naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne przyjęcie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, mimo że wykonanie decyzji spowoduje wycinkę drzew, zniszczenie zagospodarowania nieruchomości skarżących oraz trwałe ograniczenie możliwości jej wykorzystania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu decyzji ma na celu udzielenie tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd musi opierać się na materiale dowodowym pozwalającym zająć stanowisko. Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki wykonania zaskarżonej decyzji to takie, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja, winna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, nie zwalnia to jednak strony z obowiązku wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. np. postanowienia NSA z: 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1179/15, 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3284/20 i 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12). Mając powyższe na uwadze zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę gazociągu przed dokonaniem kontroli legalności tej decyzji. Także argumentacja zawarta w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Skarżący nie uprawdopodobnili, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło narazić ich na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody bądź skutkować powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zgodzić się można jedynie z ich twierdzeniem o nieodwracalności skutku w postaci wycinki drzew. Niewątpliwie realizacja inwestycji gazowej na nieruchomości powoduje konieczność usunięcia istniejących tam przeszkód (np. wszelkiego rodzaju nasadzenia). Jednakże zaistnienie tego skutku oraz jego rozmiar nie zostało przez skarżących dostatecznie wyjaśnione i uprawdopodobnione. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu zabrakło bowiem szczegółowych informacji odnoszących się do rodzaju, stanu, ilości oraz wieku drzew rosnących na działce skarżących. Ich lakoniczne wywody odnoszące się do funkcji środowiskowych drzewostanu (naturalna bariera przeciwhałasowa, retencja wodna gleby, siedlisko dla lokalnej fauny) nie mogą uzasadniać żądania z art. 61 § 3 P.p.s.a., gdy nie są poparte bliższymi informacjami. Sama zaś wycinka drzew przez inwestora nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżących powstanie znacznej szkody. Argumentacja skarżących odnosi się w zasadzie do normalnych skutków związanych z realizacją procesu inwestycyjnego. Co do zasady każda inwestycja stanowi ze swej istoty ingerencję w krajobraz oraz środowisko. A zatem ograniczenie w korzystaniu z terenu i zmiana jego zagospodarowania na skutek realizacji inwestycji stanowi jego naturalną konsekwencję. Natomiast, aby była podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej powinna ona realnie grozić chronionym dobrom skarżących, co jednak w tej sprawie nie zostało wykazane. Istotne w sprawie jest to, że lokalizacja i realizacja przedsięwzięcia nie powoduje powstania nowego obiektu liniowego, lecz wymianę obecnie istniejącego gazociągu. Dodatkowo należy zauważyć, że strefa ochronna nowego gazociągu po jego wybudowaniu będzie mniejsza niż strefa istniejącego gazociągu; obecna wynosi 30 m i 40 m, zaś planowana stanowi 4 m (po 2 m od osi gazociągu z każdej strony). Zaakcentować też trzeba, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego ryzyko. Kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonej decyzji, obciąża inwestora. Skarżący nie przedstawili żadnych konkretnych argumentów umożliwiających zweryfikowanie ich twierdzenia, że realizacja spornego gazociągu na ich działce w zakresie ustalonym zatwierdzonym projektem budowlanym wiązać się będzie rzeczywiście z poczynieniem szkód w ich majątku, których inwestor nie naprawi. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, w sytuacji gdy skutków określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., skarżący nie wykazali. Za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również to, że przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem o strategicznym znaczeniu, mającym na celu zaspokojenie interesu publicznego (art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Nie przekonuje argument zażalenia, że istniejący gazociąg funkcjonuje prawidłowo. Przedmiotem tego postępowania wpadkowego jest bowiem ocena, czy istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej, a nie czy obecny gazociąg nadaje się do dalszej eksploatacji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Jednocześnie, stosownie do art. 156 § 1 i 3 w związku z art. 166 P.p.s.a., z urzędu sprostowano oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia, jako że niedokładnie oznaczone zostało nazwisko skarżącej.