II OZ 426/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. i D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 362/24 odrzucające sprzeciw A. J. i D. J. od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 29 marca 2024 r., nr WOA.7722.213.2021.PP w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 362/24, odrzucił sprzeciw A. J. i D. J. od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (WINB) z dnia 29 marca 2024 r., nr WOA.7722.213.2021.PP oraz zwrócił skarżącym kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Sąd podał, że WINB ww. decyzją z dnia 29 marca 2024 r. uchylił decyzję PINB w Koszalinie z dnia 6 marca 2023 r. umarzającą postępowanie dotyczące budowy przez A. J. i D. J. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi inwestorów w dniu 4 kwietnia 2024 r. i zawierała pouczenie o przysługującym sprzeciwie, trybie i terminie jego wniesienia. W dniu 23 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżących nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję, do której dołączył dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Sąd wskazał na dyspozycję art. 64a, 64c § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz stwierdził, że czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upłynął z dniem 18 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik skarżących nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, którą należało potraktować jako sprzeciw od decyzji. Sprzeciw został wniesiony po upływie ustawowego terminu przewidzianego na jego wniesienie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 64b § 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 64a w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 i art. 53 § 1 p.p.s.a., oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał, że w ocenie skarżący zaskarżona decyzja nie została podjęta na podstawie "art. 138 § 2 kpc", pomimo że ta podstawa formalnie została wskazana w jej sentencji. Przywołał treść art. 138 § 2 k.p.a. oraz zauważył, że podstawą decyzji wydanej w oparciu o wskazany przepis musi być naruszenie przepisów postępowania. Jest to jedyna możliwa przesłanka wskazania tej podstawy prawnej jako podstawy wydania decyzji. Odnosząc treść powyższego przepisu do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pełnomocnik stwierdził, że nie wskazano w niej jakiego rodzaju przepisy postępowania zostały naruszone. W uzasadnieniu decyzji wskazano na przepisy materialne do naruszenia, których miało dojść w trakcie postępowania przed organem I instancji. Tymczasem zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 marca 2024 r. (sygn. akt II SA/Ol 177/24) "Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego nie może stanowić podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 KPA. Z użycia w tym przepisie zwrotu "z naruszeniem przepisów postępowania" wynika wprost, że naruszenie przez organ pierwszej instancji norm prawa materialnego, zarówno w aspekcie niewłaściwej ich wykładni, jak i zastosowania, nie może uzasadniać wydania decyzji kasatoryjnej, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające w zakresie, którego nie można było usunąć przy zastosowaniu art. 136 KPA." Zatem, w sytuacji gdy z uzasadnienia decyzji wynika, iż kwestionowane są przepisy materialne, to podstawą jej wydania nie jest art. 138 § 2 k.p.a., lecz wbrew treści decyzji inna podstawa prawna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, którą organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania (taka też została wydana w niniejszej sprawie) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści tej decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zaskarżoną decyzję organu odwoławczego doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 4 kwietnia 2024 r. Decyzja ta zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia, a także o terminie i sposobie jego wniesienia. Ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu upływał zatem w dniu 18 kwietnia 2024 r. Tymczasem strona skarżąca środek zaskarżenia wniosła dopiero w dniu 23 kwietnia 2024 r. (data nadania w UP), błędnie nadto określając go jako "skarga", a więc niewątpliwie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 64c § 1 p.p.s.a. Nie jest skuteczna argumentacja zawarta w zażaleniu zmierzająca do podważenia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Podstawa prawna decyzji koresponduje z jej rozstrzygnięciem. To że strona skarżąca kwestionuje merytoryczną zasadność wydania decyzji kasacyjnej nie oznacza, że nie została ona wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) oraz że przysługuje od niej skarga, a nie sprzeciw. Wobec powyższego, słusznie Sąd I instancji, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., odrzucił sprzeciw oraz zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie, tą ostatnią podstawę należało powiązać także z art. 225 p.p.s.a. albowiem dokonano zwrotu nie tylko wpisu należnego ale także nadpłaconego - wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach sprzeciwów od decyzji - 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2021 r. poz. 535). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.