II OZ 424/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt II SPP/Kr 108/23 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A. M. i K. M.-L. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce z dnia 5 marca 2021 r. nr 43/2021 w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie. W dniu 29 września 2023 r. pełnomocniczka skarżącej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który to wniosek został oddalony postanowieniem referendarza z dnia 17 października 2023 r. W wyniku wniesienia sprzeciwu, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. Sąd utrzymał w mocy rozstrzygnięcie referendarza. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie. Sąd wskazał, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza, orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wydane przez Sąd postanowienie, na podstawie art. 260 P.p.s.a., jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia (czy też innego środka odwoławczego) na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz przyznanie pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożone zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił na podstawie art. 178 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.