II OZ 421/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. sp. j. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 103/26 odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. sp. j. z siedzibą w [...] decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2025 r. nr 1242/25 w przedmiocie nakazu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 103/26, odmówił ww. skarżącej Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2025 r. nr 1242/25 w przedmiocie nakazu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Skarżąca Spółka wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej zawarty w skardze uzasadniła tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby polegać na zamknięciu szkoły tańca działającej w piwnicy oraz zaprzestaniu działalności rozrywkowo-klubowej na I piętrze budynku. Stwierdziła, że doprowadzi to do powstania szkody o rozmiarach uniemożliwiających dalsze funkcjonowanie skarżącej Spółki. Wyjaśniła, że zawarła długoterminowe umowy najmu z podmiotami prowadzącymi działalność w tej nieruchomości, a uniemożliwienie najemcom korzystania z lokali narazi spółkę na "wielomilionowe odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania umów najmu oraz utratę korzyści". Sąd I instancji stwierdził, że złożony wniosek w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), zwanej dalej: "p.p.s.a.", nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu I instancji, strona skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oto bowiem, według Sądu I instancji, strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację materialną i finansową. Nie wykazała, że dochody z najmu spornej nieruchomości stanowią główne źródło jej dochodów. Nie udokumentowała posiadanego majątku, uniemożliwiając tym samym Sądowi ocenę, czy utrata dochodów zagrozi jej płynności finansowej. Określone twierdzenia o utracie dochodów wskutek rozwiązania umowy najmu spornego budynku lub roszczeń najemców nie mogły świadczyć o niebezpieczeństwie wyrządzania znacznej szkody, skoro we wniosku nie zawarto wyliczeń ewentualnej szkody i nie przedstawiono konkretnych danych odnoszących się do sytuacji finansowej i majątkowej spółki. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka zarzuciła, po pierwsze, naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zostało wykazane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy okoliczności przedstawione we wniosku jednoznacznie wskazują na wystąpienie obu tych przesłanek. Po drugie, pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności skutków gospodarczych wykonania zaskarżonej decyzji, polegających na konieczności zaprzestania działalności prowadzonej w budynku przez najemców oraz wynikających z tego konsekwencji kontraktowych dla skarżącej spółki, a po trzecie, dowolną, a nie swobodną ocenę przedstawionych przez skarżącą okoliczności dotyczących zawartych długoterminowych umów najmu, które w przypadku wykonania decyzji doprowadzą do powstania znacznych roszczeń odszkodowawczych wobec skarżącej spółki. Z tego powodu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Skarżąca nie wykazała, aby wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie. Należy przypomnieć, że warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma natomiast obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, tych wymogów nie spełniał wniosek złożony przez skarżącą Spółkę. Nie przedstawiła ona bowiem ani dokumentów wskazujących na strukturę jej dochodów (i udziału w tych dochodach - dochodów z umów najmu), ani dokumentów potwierdzających jej aktualną sytuację majątkową, ani też umów najmu. Nie pozwoliła zatem na analizę tychże dokumentów w świetle przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (choćby okresów zawartych umów najmu, ewentualnych klauzul prolongacyjnych, czy też wprowadzonych w nich kar umownych). Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.