II OZ 419/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt VII SPP/Wa 186/22 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2022 r. znak DON.7201.44.2021.AGP w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie.

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 60/22 odmówił M. K. (dalej określanemu jako skarżący) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 186/22 referendarz sądowy odmówił zmiany wskazanego postanowienia. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 186/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy wyżej wskazane orzeczenie, na które skarżący pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. wniósł zażalenie. Wcześniej Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania wskazanego pisma, w następstwie czego zarządzeniem z dnia 30 maja 2023 r. uznał pismo z dnia 3 stycznia 2023 r. jako zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 6 grudnia 2022 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 260 § 2 w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.) odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne wskazując, że orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego działającego jako sąd drugiej instancji w sprawie przyznania prawa pomocy nie podlegają zaskarżeniu. Skarżący zaskarżył również to postanowienie wnosząc na nie zażalenie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, a także zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd ten orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z powołanego przepisu wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji, natomiast sprzeciw wniesiony od tego postanowienia jako środek odwoławczy. W konsekwencji wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw w sprawie prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Mając na uwadze, że w myśl art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne na podstawie art. 260 § 2 w związku z art. 178 i art. 197 § 2 P.p.s.a. Zażalenie skarżącego koncentruje się zaś na polemice ze stanowiskiem sądu orzekającego dotyczącym potraktowania jego pisma z dnia 3 stycznia 2023 r. zatytułowanego "pozew o ustalenie" jako zażalenia. W ocenie skarżącego rzeczone pismo winno zostać przekazane przez sąd administracyjny właściwemu sądowi powszechnemu. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Przede wszystkim pismo to było reakcją skarżącego na wydane wcześnie postanowienie Sądu z dnia 6 grudnia 2022 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie wezwał skarżącego do sprecyzowania pisma z dnia 3 stycznia 2023 r. i wskazania, czy składa zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2022 r. w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że składa zażalenie właśnie na to postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał zaś, że jeżeli przysługuje mu zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2022 r. to w tej sytuacji zamierza wnieść takie zażalenie i w związku z tym wnosi o przyznanie prawa pomocy. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 października 2022 r. odmawiające zmiany postanowienia z dnia 23 maja 2022 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy i kwestia ta została już ostatecznie przesądzona, Sąd prawidłowo potraktował pismo skarżącego jako zażalenie i w konsekwencji orzekł o jego odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.