II OZ 415/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 597/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 7 lipca 2025 r., znak: ZOA-VIII.7721.6.2025 w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 597/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej "WINB") z dnia 7 lipca 2025 r. w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że merytoryczna analiza wniosku w odniesieniu do kluczowej przesłanki przywrócenia terminu (brak winy) prowadzi do konkluzji, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi w terminie. Sąd nie podważył jednocześnie okoliczności dotyczących stanu zdrowia pełnomocnika skarżącej. Dokumentacja medyczna, jaką przedstawił pełnomocnik stanowi, w ocenie Sądu, wyraz profesjonalnej wiedzy medycznej, której Sąd nie posiada i nie może się do niej odnosić w żaden sposób. Tym niemniej pełnomocnik nie wykazał, że sama choroba (przepuklina pępkowa i choroby towarzyszące: cukrzyca, choroba niedokrwienna serca, otyłość, bezdech nieleczony, dna moczanowa) lub zastosowane leczenie uniemożliwiały mu wykonywanie czynności, skoro w okresie oczekiwania na przyjęcie do szpitala nie przebywał na zwolnieniu lekarskim. W okresie, w którym przypadał termin na złożenie skargi do Sądu, pełnomocnik skarżącej świadczył pracę. Skoro pełnomocnik nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, a zatem świadczył pracę, nie sposób – zdaniem Sądu - uznać, że schorzenia, na które cierpi były tego rodzaju, że uniemożliwiły mu dokonanie czynności procesowej, jaką było terminowe wniesienie skargi do sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik substytucyjny skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniósł błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na wynik sprawy, że brak zwolnienia lekarskiego świadczy o możliwości pracy i zdolności do sporządzenia skargi, pomimo wyraźnej informacji, że nie pracuje on na zasadzie umowy o pracę. Ponadto, w ocenie J. H., nie można w pełni stwierdzić, że jest on profesjonalnym pełnomocnikiem, bowiem nie figuruje on na liście radców prawnych, ani adwokatów a jedynie na liście aplikantów radcowskich w Lublinie. Finalnie pełnomocnik wskazał, że Sąd błędnie zinterpretował wpływ jego schorzeń i branych leków na możliwość funkcjonowania zawodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, Legalis). W niniejszej sprawie, pomimo zrozumienia Sądu dla trudnej sytuacji pełnomocnika, nie sposób uznać, że Sąd I instancji popełnił błąd odmawiając stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Działający w imieniu skarżącej spółki pełnomocnik – będący aplikantem radcowskim – wydaje się nie dostrzegać faktu, że działa w niniejszej sprawie z substytucji profesjonalnego pełnomocnika, radcy prawnego T. M. Fakt ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma dla sprawy kluczowe znaczenie, bowiem kwestia trudności w dokonaniu czynności procesowych, która nie ma charakteru nagłego i niespodziewanego, jest sprawą związaną ze współpracą tych pełnomocników. Brak pełnych uprawnień aplikanta radcowskiego w żaden sposób nie zwalnia go z dochowania staranności procesowej na równi z pełnomocnikiem głównym, a jeżeli tej staranności nie dochowa, to odpowiedzialność za to ponosi udzielający pełnomocnictwa substytucyjnego, bowiem dokonuje on wyboru swojego zastępcy na własne ryzyko. Kwestia ta rozciąga się na opisane problemy zdrowotne autora zażalenia, gdyż w sytuacji, w której nie był on w stanie działać w ramach zakreślonych terminów, z pewnością miał możliwość skorzystania ze wsparcia pełnomocnika głównego, działającego przecież w tym samym mieście. Ponownie należy wskazać, że podejmując ryzyko działania samodzielnie, mając pełną świadomość swojej skomplikowanej sytuacji zdrowotnej, substytut uczynił to na własne ryzyko. Odmienna ocena takiego działania miałaby miejsce w sytuacji nagłej, której substytut nie mógł w żaden sposób przewidzieć, a która doprowadziłaby bezpośrednio do uchybienia terminu. Takiej sytuacji jednak żalący nie przedstawił, powołując się na szereg schorzeń, które miały charakter długotrwały i przewlekły, a przez to dający możliwość podjęcia odpowiedniego zabezpieczenia interesów reprezentowanej strony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.