II OZ 414/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2025 r. sygn. akt II SPP/Lu 127/25 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2025 r., znak: ZOA-VIII.7721.6.2025 w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 13 listopada 2025 r. o sygn. II SPP/Lu 127/25 odmówił przyznania G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 7 lipca 2025 r. w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Sąd powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wskazał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że okoliczność taka materializuje się w postaci wniesienia skargi po terminie. Pismem z 11 grudnia 2025 r. G. Sp. z o.o. z siedzibą w L., reprezentowana przez J. H., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi zaś art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie regulacji art. 247 p.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA o sygn.: I ONP 10/12, II OZ 37/13) w szczególności, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA o sygn. I OZ 13/14). Ustawodawca wprowadzając powyższy przepis kierował się zasadą ekonomiki procesowej. Wynika z tego, że jeśli bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona, to odmawia się przyznania prawa pomocy. Jest to rozwiązanie racjonalne bowiem skoro wniesiona do sądu skarga po wstępnej jej ocenie ma uchybienia tego rodzaju, które nie pozwalają na jej rozpoznanie, to bezcelowe jest angażowanie sądu do rozpoznawania wniosku o prawo pomocy w takiej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał już wielokrotnie, że oczywista bezzasadność skargi to między innymi niedopuszczalność skargi. Niedopuszczalność taka zachodzi wówczas gdy skarga została wniesiona do sądu z uchybieniem terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 15 września 2020 r. II OZ 594/20). W niniejszej sprawie stwierdzono prawomocność postanowienia odrzucającego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny przesądził postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2026 r. zasadność odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Prawomocne przesądzenie o braku podstaw do przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, skutkuje zatem koniecznością oddalenia zażalenia na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.