II OZ 414/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Ś., D. Ś., M. S. H., W.K. H. i W. L. od zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 129/22 o wezwaniu skarżących do uiszczenia opłat kancelaryjnych w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem z dnia 5 maja 2022 r. w sprawie ze skargi E. Ś., D. Ś., M. S. H., W. K. H. i W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2021 r., nr SKO.73.260.2021 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia postanowienia dotyczącego pozytywnego zaopiniowania trasy inwestycji gazowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 129/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Olsztynie oddalił skargę E. Ś., D. Ś., M.S. H., W. K. H. i W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 15 grudnia 2021 r., nr SKO.73.260.2021, w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia postanowienia dotyczącego pozytywnego zaopiniowania trasy inwestycji gazowej. Pismem z 12 maja 2022 r. skarżący wnieśli o sporządzenie i doręczenie jednego egzemplarza orzeczenia z uzasadnieniem wyroku w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniami z 17 maja 2022 r. WSA w Olsztynie wezwał skarżących do uiszczenia opłat kancelaryjnych w kwocie 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia. Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia skarżących do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którzy zażądali jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że WSA w Olsztynie wydając "wyrok zaoczny" w trybie uproszczonym, był zobowiązany zgodnie z prawem sporządzić uzasadnienie do wyżej wskazanego orzeczenia i wraz z nim dosłać je stronom, a tego nie uczynił. W opinii skarżących następną nieprawidłowością sądu wojewódzkiego było żądanie od każdej strony z osobna opłaty kancelaryjnej, tworząc całkowitą sprzeczność z prawem odnośnie grupowej skargi względem jednego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., "Ppsa") w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jednocześnie art. 234 § 2 Ppsa stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Błędne jest przy tym przekonanie żalących się, że wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, skoro był to wyrok oddalający skargę, nakazuje sporządzić uzasadnienie z urzędu – przeczy temu wyraźne brzmienie art. 141 § 2 Ppsa. Skoro skarżącym doręczono odpis sentencji wyroku oddalającego skargę, a wydanego w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, dzień doręczenia odpisu sentencji skutkował rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do takiego wyroku. Stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 1090) odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W przedmiotowej sprawie skarżący w jednym piśmie złożyli wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Olsztynie z 5 maja 2022 r. Natomiast Przewodniczący Wydziału II WSA w Olsztynie prawidłowo wezwał ich do uiszczenia opłat kancelaryjnych. Jedynie E. Ś. i D. Ś. wezwano solidarnie, albowiem reprezentują oni wspólny interes, pozostałych skarżących wezwano każdego z osobna. Prawidłowo została również określona wysokość należnej opłaty w kwocie 100 zł. Wskazać bowiem należy, że wynikająca z art. 214 § 2 Ppsa zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie istnieje współuczestnictwo formalne, a wniesienie wniosków w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 Ppsa. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek (art. 142 § 2 Ppsa), jeśli skarżący złożyli wniosek nawet wspólnie, to każdy z nich ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 Ppsa). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa, orzekł jak w sentencji.