II OZ 410/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 96/22 o odrzuceniu wniosku A. M. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr 405/2021 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 96/22, odrzucił wniosek A. M. (dalej: wnioskodawczyni) o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne nie zostanie zakończone (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2021). Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 3 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 30 sierpnia 2021 r. Na dzień złożenia wniosku, postanowienie to było już prawomocne. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie jest więc niedopuszczalny, został bowiem złożony w sprawie, w której postępowanie zostało już zakończone. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. M. Wnioskodawczyni wskazała, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie złożyła po zakończeniu postępowania w sprawie ze skargi D. M. Postanowienie to jest w toku, albowiem postanowienie z 3 stycznia 2023 r. o odrzuceniu skargi D. M. zostało zaskarżone pismem z 21 lutego 2023 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie istniała zatem podstawa do uwzględnienia wniosku A. M., która została pominięta w trakcie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na zażalenie K. M. oświadczyła, że popiera w całości zażalenie A. M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zażalenie jest zasadne. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 96/22, odrzucił skargę skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W dniu 21 lutego 2023 r. D. M. wniosła zażalenie na to postanowienie. A. M. w dniu 23 lutego 2023 r. (data wpływu do Sądu pierwszej instancji) złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). 3. Warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika jest spełnienie przesłanek określonych w art. 33 § 2 p.p.s.a. Termin na wstąpienie uczestników, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., nie jest określony w ustawie, co oznacza, że mogą oni zgłaszać wnioski o dopuszczenie do postępowania, dopóki ono się toczy, tzn. do jego prawomocnego zakończenia w drugiej instancji (J. Drachal, M. Jagielska, M. Cherka, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019 r., s. 245; zob. również: M. Niezgódka-Medek, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2005 r., s. 87–88; M. Romańska, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2005 r., s. 184). Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. zainteresowany podmiot może zgłosić w dowolnym czasie, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone. Jednakże etap postępowania, na jakim wniosek ten jest zgłoszony, przesądza o zakresie czynności tego podmiotu w przypadku dopuszczenia go przez sąd do udziału w sprawie (wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2032/12, CBOIS). W rozpoznawanej sprawie jak słusznie zauważyła wnioskodawczyni, wniosek o dopuszczenie do udziału został wniesiony przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi D. M. w chwili złożenia wniosku nie było prawomocne, albowiem wniesiono od niego zażalenie. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wniosek o dopuszczenie był niedopuszczalny. W związku z powyższym należało uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać wniosek A. M. 4. Istotne znaczenie ma okoliczność, że w dniu 13 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem, sygn. akt II OZ 409/24, oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 96/22, o odrzuceniu skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Skarga D. M. została zatem prawomocnie odrzucona. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wywołanym tą skargą jest już zatem bezprzedmiotowe, ponieważ nie toczy się postępowanie, którego dotyczy wniosek o dopuszczenie do udziału. 5. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 33 § 2 p.p.s.a.