II OZ 402/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2596/24 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 28 sierpnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2596/24, odmówił X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi ww. Spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 28 sierpnia 2024 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, złożony przez skarżącą, wraz ze skargą, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie przywołała takich konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przywołany w uzasadnieniu wniosku ogólnikowy, lakoniczny argument wskazujący, że wykonanie kwestionowanej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę wywrze znaczący negatywny wpływ na środowisko nie jest wystarczający, by można było uznać, że wykazane zostało niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody lub w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.". Samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania. W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania przez skarżącą ryzyka wystąpienia przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła X Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmówienie wstrzymania wykonania Decyzji nr [...], mimo że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z negatywnym oddziaływaniem Inwestycji na środowisko oraz wobec stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że Decyzja nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę, zmieniona Decyzją nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W oparciu o powyższy zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji GINB z dnia 17 października 2024 roku, znak [...] na okoliczność stwierdzenia wydania decyzji Starosty B. z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...], znak: [...] z naruszeniem prawa, wobec nieuzyskania przez Inwestora wymaganej prawem decyzji środowiskowej. W uzasadnieniu zażalenia powyższy zarzut szerzej umotywowano. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania "Y" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia w sprawie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania nie była, jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji, zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 28 sierpnia 2024 r., ale decyzja Starosty B. nr [...] z dnia 20 lutego 2023 r., zmieniająca na wniosek inwestora "Y" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] decyzję Starosty B. z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku Centrum [...] (BI, BII, BIII, BIV) wraz z wewnętrznymi instalacjami i infrastrukturą towarzyszącą w [...]. Wynika to wprost w z wniosku o wstrzymanie zawartego na str. 3 skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji. Stosownie do art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a., wstrzymanie wykonania może dotyczyć także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jednakże wstrzymanie wykonania aktów wydanych lub podjętych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy jest możliwe dopiero po wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W pojęciu sprawy, o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. w szczególności mieścić się będzie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jak również decyzje organów obu instancji, wydane w postępowaniu zwykłym, które będąc postępowaniem pierwotnym stanowiło jedynie jego przedłużenie lub powtórzenie. Należy jednakże wskazać, iż błędna ocena Sądu Wojewódzkiego, co do możliwości wstrzymania wykonania decyzji w granicach tej samej sprawy, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżąca Spółka we wniosku nie przedstawiła okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. To na wnioskodawcy spoczywa bowiem obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd, co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty wydanej w przedmiocie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca Spółka jako uzasadnienie swego wniosku podała, że za wstrzymaniem wykonanie ww. decyzji Starosty przemawia bezczynność Wojewody Śląskiego oraz przewlekłość w prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] oraz decyzji [...]. Nadto wskazano, że kontynuowanie realizacji inwestycji odbywa się ze szkodą dla środowiska oraz sąsiednich nieruchomości. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, podawane okoliczności nie świadczą o istnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca Spółka w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby wykonanie decyzji Starosty B. nr [...] z dnia 20 lutego 2023 r., groziło wyrządzeniem jej znacznej szkody albo miało prowadzić do wystąpienia trudnych, czy wręcz nieodwracalnych skutków. Powołane przez skarżącą argumenty nie stanowią w istocie okoliczności świadczących o zasadności udzielenia jej ochrony tymczasowej. Co zaś się tyczy wniosku zawartego w zażaleniu o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z decyzji GINB z dnia 17 października 2024 roku, znak [...] na okoliczność stwierdzenia wydania decyzji Starosty B. z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...], z naruszeniem prawa, wskazać należy, że po pierwsze, stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z całej normy zawartej w art. 106 P.p.s.a. należy wnosić, że wymienione w jej § 3 dowody i to wyłącznie z dokumentów odnoszą się jedynie do rozprawy, której celem jest ocena legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie odnoszą się natomiast do postępowania tego rodzaju, jak postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Po drugie zaś wszelkie kwestie dotyczące legalności wydanej w sprawie decyzji nie mogą być przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na zażalenie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 P.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2. poz. 23).