II OZ 392/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 680/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 680/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 680/24, pozostawiające bez rozpoznania wniosek K. P. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, przy piśmie z 15 października 2024 r. przesłano skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformowano, że wymagane jest nadesłanie nowego wypełnionego i własnoręcznie podpisanego formularza. Przesyłka została doręczona skarżącej w dniu 29 października 2024 r. Termin do wykonania wezwania upływał zatem z dniem 5 listopada 2024 r. W dniu 2 listopada 2024 r. skarżąca złożyła pismo, przy którym jednak nie odesłała wymaganego, wypełnionego formularza PPF. Z uwagi na nieuzupełnienie przez wnioskodawczynię braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z 13 grudnia 2024 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w oparciu o art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek. Utrzymując w mocy powyższe zarządzenie Sąd stwierdził, że K. P. została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie i własnoręczne podpisanie urzędowego formularza wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie uzupełniła braków formalnych złożonego wniosku. Wniosek należało zatem pozostawić bez rozpoznania. Zażaleniem K. P. i D. K. zaskarżyły powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przysługuje zatem żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. W związku z powyższym przedmiotowe zażalenie podlegało odrzuceniu. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że wniesione w niniejszej sprawie przez D. K. zażalenie było niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu również z tej przyczyny, że nie jest ona stroną przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.