II OZ 39/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1535/19 o odrzuceniu skargi A. N. na zarządzenie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora instytucji kultury postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1535/19 odrzucił skargę A. N. na zarządzenie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora instytucji kultury. Sąd pierwszej instancji podniósł, że zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Burmistrz Miasta [...] odwołał A. N. ze stanowiska dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w [...]. Z akt sprawy wynika, że zostało ono skutecznie doręczone skarżącej w dniu 15 stycznia 2019 r. Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, składając je bezpośrednio na Biurze Podawczym tego Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, stosownie do art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.) skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżone zarządzenie doręczono skarżącej w dniu 15 stycznia 2019 r., w związku z tym, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 14 lutego 2019 r. Skarżąca zaś wniosła skargę w dniu 27 lutego 2019 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła A. N., postulując jego uchylenie w całości i przekazanie skargi Sądowi pierwszej instancji do rozpoznania. Zdaniem skarżącej w odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, po zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy o samorządzie gminnym dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r., w skutek ich zmian, zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania do organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi, wprowadzając art. 53 § 2a P.p.s.a. zasadę, zgodnie z którą w przypadku innych aktów, niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Dalej skarżąca wskazała, że z aktualnej treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że merytoryczne rozpoznanie skargi możliwe jest przy łącznym spełnieniu dwóch warunków: publicznoprawnego charakteru zaskarżonej uchwały oraz naruszeniu postanowieniami uchwały interesu prawnego wnoszącego skargę. W odpowiedzi na zażalenie Burmistrz Miasta [...] wniósł o jego oddalenie. Zadaniem organu akt odwołania dyrektora instytucji kultury jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i termin na wniesienie skargi na ten akt wynosi 30 dni od dnia pozyskania informacji o rozstrzygnięciu, stosownie do art. 53 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w nim podniesione. W sprawie bezspornym jest, że nie wniesiono skargi na zaskarżone zarządzenie w terminie 30 dni od dnia jego skutecznego doręczenia skarżącej (doręczenie zarządzenia nastąpiło 15 stycznia 2019 r., a skargę wywiedziono pismem z dnia 26 lutego 2019 r.). Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na zażalenie, że akt o odwołaniu dyrektora instytucji kultury jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela ten pogląd. Jednakże w konsekwencji powyższego, Sąd pierwszej instancji winien orzekać na podstawie art. 53 § 2 P.p.s.a. (jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności), a nie na podstawie art. 53 § 1 P.p.s.a. (skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a). W wyniku tego błędu skarżąca została pozbawiona możliwości zastosowania przez Sąd szczególnej instytucji, przewidzianej w art. 53 § 2 zd. 2 P.p.s.a. Zgodnie z przytoczonym przepisem, sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza, czy zasadne jest uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. Brak rozważenia takiej możliwości, mógł jednak pozbawić skarżącą jej ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia trzydziestodniowemu terminowi (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OZ 1295/19, publ. CBOSA). Okoliczność ta uzasadniała uchylenie zaskarżonego postanowienia, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.