II OZ 373/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt. II SA/Bd 340/16 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej niezgodnie z przepisami prawa postanawia: oddalić zażalenie

W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej niezgodnie z przepisami prawa. Przewodniczący Wydziału II WSA w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2392 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na nieodebranie przez skarżącego, pomimo dwukrotnego awizowania, przesyłki sądowej, zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, Sąd uznał ją, w świetle art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", za skutecznie doręczoną i po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w tym wezwaniu, postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r., odrzucił skargę. Skarżący, w dniu 17 sierpnia 2016 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, podnosząc, że przesyłka, zawierająca wezwanie nie została mu w sposób właściwy doręczona. W skrzynce pocztowej nie zostały pozostawione jakiekolwiek zawiadomienia o nadejściu przesyłki sądowej. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, poprzez przedłożenie dowodów w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu uchybionego terminu i wskazanych we wniosku okoliczności np. dokumentów związanych z postępowaniem reklamacyjnym lub innym wyjaśnieniem nieprawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki, bowiem z adnotacji doręczyciela na kopercie zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu wskazują, że druk awizo został pozostawiony dwukrotnie: 6 maja 2016 r. i 16 maja 2016 r. Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. skarżący wyjaśnił, że w postępowaniu reklamacyjnym nie da się udowodnić, że doręczyciel InPost nie zostawił w skrzynce awiza. Podkreślił, że powszechnie wiadomo, że firma doręczająca wówczas przesyłki sądowe jest firmą nierzetelna, bez doświadczenia. Świadczą o tym chociażby artykuły prasowe w gazecie. Zaznaczył również, że skrzynka na listy otwiera się łatwo i każdy bez wyjątku może ją otworzyć. Dlatego całą korespondencję zwyczajowo odbiera teść, który mieszka z nami i jest cały czas w domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd podkreślił, że skarżący prośbę swą umotywował nieprawidłowym, jego zdaniem, wypełnieniem obowiązku dostarczenia sądowego pisma oraz niedostarczenia pod wskazany adres żadnego awiza przez firmę InPost. Niewłaściwe działanie pracowników w/w firmy mogłoby być podstawą uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ale w sytuacji, gdyby reklamacja skarżącego została pozytywnie rozpatrzona, co jednak nie miało miejsca. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której znajduje się odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wynika, że przesyłka była skarżącemu dwukrotnie awizowana w dniach 6 i 16 maja 2016 r., Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zostało w sposób skuteczny doręczone skarżącemu – uwzględniając tzw. fikcją doręczenia - w dniu 20 maja 2016 r. Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy dokument – zwrotne potwierdzenie odbioru, który nosi cechy dokumentu urzędowego. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, przeciwko wiarygodności tego dokumentu. Nie ma zatem podstaw podważania prawidłowości doręczenia skarżącemu odpisu zarządzenia o wezwaniu uiszczenia wpisu. Tym samym zakwestionowanie przez skarżącego doręczenia odpisu zarządzenia nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak jego winy w uchybieniu terminu. Nie stanowią jej również opisanie w gazetach przypadków niewłaściwej pracy pracowników firmy InPost. Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 15 grudnia 2016 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu podnosząc, że reklamacja doręczenia jest niemożliwa, gdyż jest to "słowo doręczyciela, że prawidłowo zostawił awizo w skrzynce przeciwko słowu skarżącemu" i kwestia czy doręczyciel zostawił awizo jest nie do ustalenia i nie do zareklamowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało przesłane na adres skarżącego, który występował w sprawie osobiście. W myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 6 maja 2016 r. i w dniu 16 maja 2016 r. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 41). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący bowiem, składając skargę powinien się liczyć z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.