II OZ 371/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2025 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2025 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną R. P. od postanowienia tego Sądu z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 21/24, utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei, wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W związku z tym, zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia/skargi kasacyjnej z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Zażaleniem R. P. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożoną skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 21/24, utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, za niedopuszczalną i odrzucił na podstawie art. 178 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.