II OZ 367/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "F." w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 655/11 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "O." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: odrzucić zażalenie.

Stowarzyszenie "F." w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 13 lutego 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując że nie posiada ono zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na jego rozwiązanie i zarządzenie likwidacji. Stowarzyszenie złożyło sprzeciw od tego orzeczenia podnosząc, że fakt rozwiązania nie powoduje ustania jego bytu prawnego, gdyż ustaje on dopiero z chwilą prawomocnego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, które następuje na wniosek likwidatora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 655/11, oddalił ww. wniosek Stowarzyszenia. Sąd wskazał, że postanowieniem z 27 stycznia 2012 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia F. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie "F." w B. nie posiadało już zdolności sądowej. Tym samym, Stowarzyszenie nie posiadało zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Zażaleniem Stowarzyszenie "F." w B. zaskarżyła powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Stowarzyszenia "F." w B. należało odrzucić. Stowarzyszenie to zostało bowiem rozwiązane na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...]. Jednocześnie Sąd ten zarządził likwidację Stowarzyszenia. Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Przeprowadza się likwidację stowarzyszenia, którą zajmuje się likwidator. Podkreślenia jednak wymaga, że działalność likwidatora rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Należy więc przyjąć, że w okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło - art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm. (por. P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1067/12; postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12; postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 156/13). Wobec powyższego stwierdzić należy, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym – art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym, co z kolei oznacza, że wniesione w niniejszej sprawie zażalenie jest zażaleniem z innych przyczyn niedopuszczalnym i jako takie podlega odrzuceniu. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 oraz art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.