II OZ 356/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 142/18 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 8 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 516/96 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wyrokiem z dnia 8 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 516/96, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oddalił skargę M. G. na decyzję Wojewody Szczecińskiego z dnia [...] 1996 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki rozbudowanej części budynku rodzinnego w zabudowie szeregowej. Pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej wymienionym, prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 8 maja 1997 r. W skardze sformułowano również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania wobec przekroczenia ustawowego, 5letniego terminu (k. 117). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. odmówił przyznania prawa pomocy (k. 120). W uzasadnieniu wskazano, że skarga o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadna z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu, co powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy. W niniejszej sprawie pięcioletni okres, o jakim mowa w art. 278 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biegnie od uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 8 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 516/96, zatem upłynął w dniu 8 maja 2002 r. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego po upływie terminu przewidzianego w powyższym przepisie. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiły okoliczności świadczące o pozbawieniu skarżącego możliwości działania lub wskazujące, że był on nienależycie reprezentowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M.G. W uzasadnieniu wskazywał, że niezbędna jest mu pomoc prawna w tej sprawie, ponieważ skarżący nie posiada fachowej wiedzy, zaś wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 8 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 516/96 jest dla niego niezrozumiały, nie rozumie dlaczego postanowienie z 5 września 1996 r. w sprawie SA/Sz 516/96 r. zostało umorzone, dlaczego w uzasadnieniu wyroku, w sprawie w której skarżący żąda wznowienia postępowania nie przedstawiono stanu rozbudowy części domu, nie stwierdzono protokołu z dnia 18 września 1995 r., natomiast protokół z dnia [...] 1995 r. jest protokołem nie mającym mocy prawnej ze względu na brak podpisów uczestników komisji budowlanej i jest szkicem naniesionym. Wskazywał, że interes strony nie może pozostawać w sprzeczności z jasno brzmiącym przepisem prawa budowlanego. Ponadto podnosił, że ww. wyrok zawiera szereg błędów w ustaleniach stanu faktycznego zawartych w uzasadnieniu, decyzja administracyjna wydana została z rażącym naruszeniem prawa budowlanego oraz czynu zabronionego, zaś w sprawie której żąda wznowienia - był reprezentowany przez adwokata i pomimo tego, nie posiadał fachowej wiedzy, co było powodem nieuwzględniania jego wniosków i skarg. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek z innej przyczyny aniżeli wskazana w jej treści. Zgodnie z art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Jak wynika z akt sprawy, M. G. w dniu 1 lutego 2018 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 8 maja 1997 r. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę o wznowienie postępowania wobec przekroczenia ustawowego, 5letniego terminu wynikającego z art. 278 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 372/18 odrzucił niedopuszczalne zażalenie M. G. Wskazać należy, że na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lutego 2018 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania przysługuje środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej. Zatem przedwcześnie Sąd I instancji orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy wobec oczywistej bezzasadności skargi w sytuacji, w której stronie przysługuje skarga kasacyjna obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.