II OZ 355/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 180/23 o odrzuceniu skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2022 r., znak: SKO.4120.284-286.22 w przedmiocie częściowego uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji postanawia: oddalić zażalenie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 6 grudnia 2022 r., znak: SKO.4120.284-286.22 w przedmiocie częściowego uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji wnieśli M. K., A. R. i Z. M.. Zarządzeniami z 16 lutego 2023 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisów sądowych w kwotach po 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przy czym M. K. wezwano do uiszczenia wpisu odrębnym zarządzeniem, natomiast pozostałych skarżących – A. R. i Z. M., będących współwłaścicielami jednej nieruchomości, wezwano do uiszczenia wpisu solidarnie osobnym zarządzeniem. M. K. wezwanie do uiszczenia wpisu odebrał w dniu 27 lutego 2023 r. A zatem w jego przypadku termin do usunięcia braku fiskalnego skargi biegł od dnia 28 lutego 2023 r. do 6 marca 2023 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego. Nie wniósł też zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Natomiast w dniu 7 marca 2023 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe podpisane przez wszystkich skarżących, w którym wskazali oni, że zastosowali się do zarządzenia z 16 lutego 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego i dokonali wpłaty kwoty 500 zł na wskazany w wezwaniu rachunek bankowy. Przy czym wpłaty kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi w dniu 6 marca 2023 r. dokonała A. R.. Wobec nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi przez M. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 28 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 180/23 odrzucił jego skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. K. wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący podniósł, że nie uiścił wpisu w terminie, gdyż pozostawał w przeświadczeniu, że uiszczenie wpisu przez jednego z trzech skarżących zwalnia pozostałe osoby z uiszczenia wpisu. Powyższa interpretacja otrzymanego wezwania do uiszczenia wpisu wynikała z tego, że razem z wezwaniem do uiszczenia wpisu skarżący otrzymał też wezwanie do złożenia solidarnie dwóch odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem przez wszystkich skarżących. A zatem brak uiszczenia wpisu wynikał z niedostatecznego zrozumienia wezwania. Tym samym w jego ocenie zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi i nadanie jej dalszego biegu. Ponadto z ostrożności procesowej M. K. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, załączając jednocześnie dowód jego uiszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 6 grudnia 2022 r., znak: SKO.4120.284-286.22 w przedmiocie częściowego uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla określonej inwestycji. Skarga została wniesiona przez M. K., A. R. i Z. M., legitymujących się posiadaniem prawa własności nieruchomości znajdujących się w obszarze analizowanym. Sąd wezwał poszczególnych skarżących do uiszczenia wpisów od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przy czym do M. K. wystosowano odrębne wezwanie, a do pozostałych dwóch skarżących kolejne wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi. Zarządzenia w tym przedmiocie zostały skutecznie doręczone wskazanym w nich adresatom. Wpis od skargi w należnej kwocie uiściła tylko A. R., wezwana solidarnie z Z. M. do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast jak wynika z akt sprawy, i czego nie kwestionuje sam skarżący, M. K. nie uiścił w terminie wskazanym w wezwaniu wpisu od skargi. Skarżący mógł wnieść zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do wpisu i podnieść w nim zarzuty związane z nieprawidłową wysokością wpisu, czy też z niewłaściwym wezwaniem go do wpisu, jednak tego nie uczynił. Zarządzenie stało się prawomocne. W tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji, prawidłowo odrzucił skargę M. K., który nie uiścił wpisu w terminie pomimo wezwania. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w zażaleniu argumentów wskazać należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż uiszczona przez A. R. opłata w rozpoznawanej sprawie (wpis od skargi) jest wspólna dla wszystkich skarżących. W rezultacie w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 214 § 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Z kolei zgodnie z treścią art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wynikająca z cytowanego przepisu zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących M. K., A. R. i Z. M. związane z zaskarżoną decyzją są wspólne, gdyż ani znajdowanie się nieruchomości skarżących w obszarze analizowanym, ani wniesienie skargi jednym pismem nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a. W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 p.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej (kilku wspólnych) nieruchomości, wywodzą uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Jednakże w sytuacji gdy skarżący wywodzą swój status strony z prawa własności odrębnych nieruchomości, to ponoszą oddzielne koszty postępowania (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, str. 881-882). Zatem w przypadku zaskarżenia w jednym piśmie przez kilku skarżących decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy istotne znaczenie w kontekście art. 214 p.p.s.a. ma ustalenie czy skarżący ci wywodzą swoją legitymację procesową z tytułu własności wspólnej nieruchomości, czy też skarżą decyzję jako właściciele odrębnych nieruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że M. K. jest właścicielem działki sąsiadującej z planowaną inwestycją (działka nr [...]), natomiast A. R. i Z. M. są współwłaścicielkami innej działki sąsiadującej z planowaną inwestycją (działka nr [...]). Z powyższego wynika więc, że ww. skarżący wywodzą swój interes prawny do zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 6 grudnia 2022 r. z prawa własności oddzielnych działek (poza przypadkiem, gdy dwoje ze skarżących to współwłaściciele jednej nieruchomości, wtedy sąd wzywał tych dwoje skarżących do uiszczenia jednego wpisu solidarnie). A zatem w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia w stosunku do wszystkich skarżących ze współuczestnictwem materialnym, a jedynie z formalnym. Czym innym jest bowiem wniesienie skargi na podstawie jednego tytułu prawnego, a czym innym podobieństwo sytuacji prawnej i faktycznej skarżących, które ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dlatego też skarga wniesiona przez M. K. na ww. decyzję SKO w [...] podlegała odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości, który jak wskazano powyżej i czego nie kwestionuje sam skarżący, nie został uiszczony w terminie. Wobec powyższego nie było podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo materialne uprawniające do uiszczenia jednego wpisu od skargi, co oznacza, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 marca 2023 r. odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie. Zawarty natomiast w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podlegał będzie odrębnemu rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.