II OZ 351/22

Dnia 28 czerwca 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 914/20 o odrzuceniu skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 914/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku odrzucił skargę E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (SKO lub Kolegium) z 28 października 2020 r., nr SKO Gd/3227/20, w przedmiocie rozłożenia na raty opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 29 grudnia 2020 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał wezwanie 18 stycznia 2021 r. (potwierdzenie odbioru k. 13 akt). W okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Postanowieniem z 17 maja 2021 r., II SPP/Gd 10/21, starszy referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego WSA w Gdańsku postanowieniem z 15 lipca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Jak dalej sąd pierwszej instancji wskazał, zarządzeniem z 15 marca 2022 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 29 grudnia 2020 r. w przedmiocie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł – w terminie 7 dni – pod rygorem jej odrzucenia. Zarządzenie to doręczono skarżącemu 25 marca 2022 r. (potwierdzenie odbioru k. 20 akt), a zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 1 kwietnia 2022 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi, co potwierdza notatka urzędowa z 12 kwietnia 2022 r. sporządzona przez Oddział Finansowo – Budżetowy WSA w Gdańsku. W okresie pomiędzy wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z 19 stycznia 2021 r., a wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego, skarżący skierował do sądu kolejne wnioski o przyznanie mu prawa pomocy: 1. wniosek z 4 sierpnia 2021 r. – rozpatrzony postanowieniem starszego referendarza sądowego z 8 listopada 2021 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Gdańsku z 9 grudnia 2021 r., II SPP/Gd 124/21; 2. wniosek z 22 grudnia 2021 r. – rozpatrzony postanowieniem referendarza sądowego z 11 stycznia 2022 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Gdańsku z 28 lutego 2022 r., II SPP/Gd 187/20. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi uniemożliwił merytoryczne rozpoznanie wniesionej przez skarżącego skargi. Sąd wojewódzki uznał przy tym, że bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego pozostawały kolejne wnioski składane przez skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, bez względu na zmianę ich treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, w sytuacji gdy pierwszy z nich został prawomocnie rozpoznany negatywnie. Już wówczas – zdaniem tegoż sądu – uaktualnił się obowiązek skarżącego w zakresie wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego, do czego skarżący w prawidłowy sposób został wezwany. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. W., zaskarżając postanowienie sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi ze względu na jej nieopłacenie, ponieważ: - bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi został skutecznie przerwany poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz wniosków o zmianę postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności wniosku z 16 marca 2022 r., - skarżący nie został ponownie wezwany do zapłaty wpisu sądowego po wydaniu przez WSA w Gdańsku postanowienia z 15 kwietnia 2022 r., II SPP/Gd 19/22 wydanego w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, mimo treści art. 220 § 3 Ppsa. Zarzucając powyższe strona skarżąca wnosi o uchylenie w całości ww. postanowienia WSA w Gdańsku z 15 kwietnia 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi. W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że skarżący nie został ponownie wezwany do zapłaty wpisu sądowego po wydaniu przez WSA w Gdańsku postanowienia z 15 kwietnia 2022 r., II SPP/Gd 19/22, wydanego w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, mimo treści art. 220 § 3 Ppsa. Nadto wnosi o dołączenie do akt niniejszej sprawy w całości dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lipca 2020 r. wystawionego przez wierzyciela Burmistrza Gminy Ż. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 220 § 1 Ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni do dnia doręczenia wezwanie. Stosownie do art. 220 § 3 Ppsa, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o dołączenie do niniejszej sprawy dokumentacji wymienionej w zażaleniu, już nawet z tego powodu, iż zgłaszanie wniosku dowodowego na etapie zażalenia jest spóźnione, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania sądu pierwszej instancji w związku z wydanym postanowieniem. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje, że mimo wezwania nie uiścił wpisu od skargi (termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie), podnosi jednakże, że złożył ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem referendarza sądowego z 17 maja 2021 r., utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Gdańsku, odmówiono bowiem prawomocnie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika także, że pomimo skutecznie doręczonego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z 29 grudnia 2020 r., co nastąpiło pismem z 16 marca 2022 r., doręczonym stronie w dniu 25 marca 2022 r. i pouczeniu skarżącego o skutkach jego nie wykonania, w zakreślonym terminie, skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym, sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 Ppsa. Trafnie także wskazano, że złożenie kolejnych wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (zob. postanowienia NSA: z 21 lutego 2017 r., II OZ 134/17; z 21 marca 2018 r., II OZ 308/18; z 11 kwietnia 2019 r., II OZ 304/19 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.