II OZ 338/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2748/24 odrzucające skargę D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 896/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie D. K. i D. K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2748/24 odrzucił skargę D. K. i D[1]. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że K. P., D. K. i D[1]. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2025 r. skarżący D. K. i D[1]. K. zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 500 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenia skarżący wnieśli zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1047/25 i II OZ 1048/25 oddalił zażalenia. Wobec powyższego zarządzeniami z dnia 12 sierpnia 2025 r. skarżący D. K. i D[1]. K. zostali wezwani do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 500 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone skarżącym 22 września 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął z dniem 29 września 2025 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący nie uiścili wymaganych wpisów od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stosownie do treści art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga. Zgodnie z art. 220 § 3 tej ustawy, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, a jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykonali zarządzeń Przewodniczącego Wydziału i nie uiścili wymaganych wpisów od skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę D. K. i D[1]. K., na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 29 października 2025 r. złożyli D. K. i D[1]. K.. W zażaleniach podniesiono m.in., że postanowienie Sądu narusza m.in. art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Skarżący zaznaczyli, że toczy się z ich udziałem około 380 spraw administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących tego samego kompleksu nieruchomości i garaży, a każda z tych spraw generuje kolejne koszty sądowe. Zdaniem skarżących, solidarne wezwania do uiszczenia opłat sądowych za około "360 rzekomych spraw" generuje wysokie koszty, które są nieproporcjonalne do rzeczywistego stanu faktycznego oraz możliwości stron. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie. Przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć trzeba, że w razie nieuzupełnienia braków fiskalnych skargi w wyznaczonym terminie, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek jej odrzucenia. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Jak wynika z akt sądowych zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 30 kwietnia 2025 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślić należy, że zarządzenia te zostały przez skarżących zaskarżone. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1047/25 oddalił zażalenie D. K. oraz odrzucił zażalenie K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2025 r. o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego i postanowieniem z dnia 29 lipca 2025 r., II OZ 1048/25 oddalił zażalenie D[1]. K. oraz odrzucił zażalenie D. K. i K. P. na zarządzenie z dnia 30 kwietnia 2025 r. o wezwaniu D[1]. K. do uiszczenia wpisu sądowego. Słusznie zatem, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 12 sierpnia 2025 r. wezwano skarżących D[1]. K. i D. K. do wykonania ww. zarządzeń w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie uiścili wpisu sądowego w terminie zakreślonym przez Sąd, czego nie kwestionują. Zauważyć również należy, że w drukach wezwań z 11 września 2025 r. zawarto pouczenie, iż nie są one zaskarżalne. Mimo to skarżący złożyli zażalenia, które jako niedopuszczalne powinny zostać odrzucone. Wprawdzie Sąd Wojewódzki nie wydał w tym przedmiocie odrębnego postanowienia, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia w przedmiocie określonym w tym przepisie. Powołany przepis wprost określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 p.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 p.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 p.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma) wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest zatem niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23, z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23 oraz z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 580/23). Wobec powyższego obowiązkiem skarżących było uiszczenie wpisu od skargi, zgodnie z zarządzeniami z 12 sierpnia 2025 r., czego nie uczynili. Takie zaś okoliczności uprawniały Sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi D. K. i D[1]. K. Jednocześnie zaznaczyć należy, że argumentacja zawarta w zażaleniu tej oceny nie podważa, bowiem w sprawie nie został naruszony art. 45 Konstytucji. Skarżący mieli bowiem zagwarantowane prawo wniesienia skargi oraz udziału w postępowaniu sądowym i prawo obrony swoich praw. Rozpoznanie merytoryczne skargi wymagało jednak dopełnienia warunków fiskalnych, czego skarżący nie uczynili. Bezpodstawny jest zarzut, że Sąd Wojewódzki powinien łączyć skargi składane przez skarżących, podczas gdy ewentualne połączenie oddzielnych spraw (art. 111 § 2 p.p.s.a.) może nastąpić, gdy skargi nie posiadają braków formalnych i podlegają rozpoznaniu. Sąd Administracyjny miał zatem obowiązek w pierwszej kolejności sprawdzić, czy skarga złożona w niniejszej sprawie jest formalnie dopuszczalna. Zaznaczyć należy, że liczba zainicjowanych postępowań jest rezultatem wydanych orzeczeń przez organy administracji publicznej, tak więc jest to okoliczność, na którą Sąd nie miał wpływu. Konsekwencją wszczętych spraw administracyjnych są orzeczenia (postanowienia, decyzje) zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez skarżących. W takim stanie rzeczy każda skarga składana na jedno konkretne orzeczenie organu administracji podlega opłacie sądowej, co wynika z przepisów prawa (art. 220 p.p.s.a.), które muszą być przez Sąd stosowane. Również 7-dniowy termin wyznaczony do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi jest określony ustawowo (art. 220 § 1 p.p.s.a.), co oznacza że Sąd nie może go wydłużyć. Z tych wszystkich względów zarzuty przedstawione w zażaleniu nie mogły być uwzględnione, co skutkowało ich oddaleniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji.