II OZ 333/26

Dnia 9 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i Da. K. oraz K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1116/25 o odrzuceniu skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2025 r., nr 249/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenia D. K. i K. P.; 2. odrzucić zażalenia R. P. i Da. K.

Postanowieniem z 28 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1116/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 12 marca 2025 r., nr 249/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 20 maja 2025 r., skarżące zostały wezwane do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wraz z zażaleniem na powyższe zarządzenie skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane postanowieniami referendarza sądowego z 25 sierpnia 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (sygn. akt VII SPP/Wa 145/25, sygn. akt VII SPP/Wa 146/25). Natomiast zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 listopada 2025 r. (sygn. akt II OZ 1561/25). W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 11 grudnia 2025 r. skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia z 20 maja 2025 r. wzywającego skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącym w dniu 29 grudnia 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął 5 stycznia 2026 r. W dniu 26 stycznia 2026 r. ustalono w Rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie, że do niniejszej sprawy nie wpłynęła od skarżących jakakolwiek suma pieniężna, uiszczona tytułem należnego wpisu sądowego. W związku z powyższym sąd wojewódzki odrzucił przedmiotową skargę. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli odpowiednio pismem z 18 lutego 2026 r. D. K. i Da. K. oraz pismem z 20 lutego 2026 r. K. P. i R. P.. Żalący się K. P. i R. P. wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyznanie prawa pomocy w całości, zawieszenie postępowania sądowego oraz zobowiązanie do zawieszenia postępowań administracyjnych oraz przekazanie sprawy WSA w Warszawie. Żalący się D. K. i D. K. wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu, przekazanie sprawy WSA w Warszawie do merytorycznego rozpoznania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia K. P. i D. K. nie zasługują na uwzględnienie, nadto z ich treści nie wynika, aby ich wywody odnosiły się do istoty rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym zażaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143, Ppsa) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 Ppsa skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy Ppsa i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 Ppsa) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 Ppsa i następne). W niniejszej sprawie skarżące nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowań w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, w związku z uprawomocnieniem się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 20 maja 2025 r. wzywającego je do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi (na skutek postanowienia NSA z 26 listopada 2025 r. II OZ 1561/25), zasadnie skarżące - zarządzeniem z 11 grudnia 2025 r. - zostały wezwane do jego wykonania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania, skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 Ppsa odrzucił ich skargę. Z tych względów zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Zażalenia wniesione przez R. P. i D. K. podlegały natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie byli oni bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonej decyzji MWINB, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył ich interesów prawnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.