II OZ 333/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 73/21 o odrzuceniu wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 554/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Skarżący nie określił w kierowanym do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, daty ustania przyczyn uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu oraz okoliczności wskazujących na brak winy. W związku z powyższym, Sąd wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni, pouczając jednoznacznie o rygorze odrzucenia wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący nadał w dniu 8 lipca 2021 r. w placówce pocztowej pismo mające na celu uzupełnienie wskazanych w wezwaniu braków formalnych. Mając jednak na uwadze, że wezwanie zostało doręczone [...] czerwca 2021 r., Sąd uznał, że termin na wykonanie zarządzenia upłynął z dniem 7 lipca 2021 r. W związku z powyższym, WSA we Wrocławiu na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej P.p.s.a.) odrzucił wniosek. Na to postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podał, że w związku z problemami zdrowotnymi ma problem z poruszaniem się. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r. WSA w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. II OZ 202/22. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej. Bezsporne jest, że skarga M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu (została doręczona skarżącemu w dniu 2 grudnia 2020 r., zaś samą skargę nadano w dniu 9 stycznia 2021.). Zawierała ona jednak wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sam wniosek z kolei nie zawierał elementów o jakich mowa w art. 87 P.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a także informacji o ustaniu przyczyny uchybienia. Sąd I instancji dostrzegł tą wadę i na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 14 czerwca 2021 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zakreślając skarżącemu termin 7 dni na wykonanie zarządzenia, pod rygorem odrzucenia wniosku, na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 88 P.p.s.a. Wobec nienadesłania odpowiedzi na to wezwanie wniosek odrzucono na tej samej podstawie prawnej. Stwierdzić należy, że jest ona nieprawidłowa i takie rozstrzygnięcie w ustalonym stanie sprawy nie mogło zostać wydane. Wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu powinien zostać nadany inny rygor. Należało go określić w ten sposób, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia, którego braków formalnych strona nie uzupełni, zostanie pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. Bogusław Dauter [w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX/el 2021). Przepisy P.p.s.a. przewidują bowiem tylko w dwóch przypadkach możliwość odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu – gdy jest on spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny (art. 88 P.p.s.a.). Powołane przez Sąd przepisy nie znajdują zastosowania łącznego. Przepis art. 88 P.p.s.a. mógłby mieć w sprawie zastosowanie gdyby okazało się że skarżący np. terminowi nie uchybił, lub złożył wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Taka sytuacja jednak nie była przez Sąd I instancji badana. Odrzucając zaś wniosek o przywrócenie terminu, bez prawidłowego przeprowadzenia trybu z art. 49 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji uchybił dyspozycji z art. 49 § 2 zd. 1 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a.. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.