II OZ 330/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 318/20 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 3 lutego 2020 r., nr ... w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 318/20 oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 3 lutego 2020 r. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości. Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. Z. S. wystąpił do Sądu Wojewódzkiego o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2021 r., skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pod rygorem ściągnięcia opłaty w trybie egzekucji. Z. S. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. 2019r. poz. 1090) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył obowiązek strony w zakresie partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarówno określony w wezwaniu obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej jak też wysokość znajdują oparcie w przepisach art. 219 § 1 p.p.s.a., 234 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych. W konsekwencji Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie prawidłowo wezwał skarżącego do dokonania opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Ponadto należy wskazać, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2020 r. zostało utrzymane w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2020 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy, nadto prawomocnym postanowieniem z dnia 5 maja 2021 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 marca 2021 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.