II OZ 330/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Al. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 5/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na montażu wewnętrznej instalacji gazowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 5/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę A. R. (dalej skarżąca) na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2016 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na montażu wewnętrznej instalacji gazowej. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że powodem odrzucenia skargi był brak uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym w wezwaniu o dokonanie jego zapłaty terminie. Skarżąca otrzymała wezwanie w dniu 6 lutego 2017 r. Do dnia 13 lutego 2017 r. nie uiściła jednak wymaganego wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarżąca zaskarżyła postanowienie z dnia 7 marca 2017 r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z przyjęciem, że została ona wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wyjaśniła, że została wezwana jedynie do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez jej podpisanie oraz nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi, co wykonała w zakreślonym terminie. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 5/17, skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 5/17, WSA przywrócił skarżącej termin do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jedną z podstawowych funkcji sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw jednostki przed niezgodnym z prawem działaniem albo zaniechaniem administracji publicznej. Ochrona tych praw stanowiła podstawowy cel powołania do życia sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych (J.P. Tarno w: J.P. Tarno, E. Frankiewicz, M. Sieniuć, M. Szewczyk, J. Wyporska, Sądowa kontrola administracji. Podręcznik akademicki, Warszawa 2006, s. 25). Dążenie do zapewnienia w maksymalnym stopniu tej ochrony powinno przyświecać sądowi administracyjnemu w każdej rozpatrywanej sprawie. Adekwatnym tego przykładem jest stan faktyczny, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, w której powstałe wątpliwości natury prawnej i faktycznej należało rozstrzygnąć na korzyść strony skarżącej. Orzekając w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze szczególne okoliczności zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Z jednej strony, w sprawie, tej spornym pozostawało, czy skarżąca rzeczywiście otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, czemu sama konsekwentnie zaprzecza, pomimo złożenia podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji, z którego wynika, że wezwanie to zostało jej doręczone. Z drugiej strony, w trakcie toczącego się postępowania, przed rozpoznaniem niniejszego zażalenia, skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Co warte podkreślenia, wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącą razem z zażaleniem od postanowienia z dnia 7 marca 2017 r., kiedy powzięła ona wiadomość o konieczności uiszczenia wpisu od skargi oraz o negatywnych konsekwencjach tego zaniechania. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi wstrzymuje jego bieg do czasu rozpoznania tego wniosku. Specyfika stanu prawnego niniejszej sprawy polegała na tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w terminie otwartym do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Mając na uwadze zarówno postawę samej skarżącej, która przekonująco i wiarygodnie przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, a także potrzebę zapewnienia w najszerszym dopuszczalnym zakresie konstytucyjnego prawa do sądu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniały podstawy ku temu, ażeby uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 7 marca 2017 r., otwierając tym samym drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.