II OZ 33/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2192/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 czerwca 2025 r. znak: DOZ-OAIK.650.499.2025.AJ w przedmiocie nakazu przywrócenia do poprzedniego stanu zabytku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2192/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca", "spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 czerwca 2025 r. znak: DOZ-OAIK.650.499.2025.AJ w przedmiocie nakazu przywrócenia do poprzedniego stanu zabytku, poprzez demontaż ogródka letniego – pawilonu gastronomicznego, znajdującego się na płycie Rynku w R., na działce nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że spółka nie wykazała, iż w wypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu nie można przyjąć, że skarżąca faktycznie narażona jest na straty finansowe w związku z nakazem rozbiórki ogródka gastronomicznego będącego częścią restauracji. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dowodów wskazujących na wysokość kosztów postawienia ogródka. Spółka nie przedstawiła również dowodu potwierdzającego twierdzenia, że ogródek znajdujący się na Rynku przynosi największą część przychodów spółki. Ponadto nie udowodniła i nie wykazała związku między rozbiórką obiektu, a utratą zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, jak i też nie przedstawiła dowodu na to, że utrata takiego zezwolenia mogłaby bezpośrednio doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej (na przykład poprzez wykazanie, że przychody restauracji głównie opierają się na sprzedaży takich napojów). Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że poniosła ogromne koszty posadowienia ogródka, wynoszące 300 000 zł. Zaznaczyła, że ogródek przynosi większą część przychodów spółki, a konieczność jego rozbiórki spowoduje brak zgody na przedłużenie umowy dzierżawy terenu pod ogródek. Powyższe będzie się wiązało z koniecznością zwolnienia pracowników i zakończeniem prowadzenia działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, są to: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy wskazać, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). Obowiązek wykazania, czy w danej sprawie zachodzą przewidziane ustawą przesłanki, spoczywa na wnioskodawcy, gdyż jest jedyną osobą posiadającą wymaganą wiedzę. To wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji, oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Na podstawie przedłożonego przez skarżącą wniosku nie można było w sposób bezpośredni wywnioskować, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub płynności finansowej, w szczególności biorąc pod uwagę brak informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane przez skarżącą dochody. Lakoniczne uzasadnienie wniosku, niepoparte informacjami o rozmiarze grożącej skarżącej szkody i sytuacji majątkowej skarżącej, nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku. Powyższej oceny nie zmienia treść zarzutów podniesionych w zażaleniu i ich uzasadnienie ani dowody przedłożone na ich poparcie. Skarżąca wyraża przekonanie, że demontaż ogródka – pawilonu gastronomicznego doprowadzi do poniesienia znacznych kosztów, ponieważ koszt postawienia obiektu wyniósł 300 000 zł. Na potwierdzenie powyższego spółka przedłożyła faktury wskazujące na poszczególne koszty związane z wykonaniem pawilonu, w tym koszt pergoli z przeszkleniem (240 000 zł). Jednocześnie zaznaczyła, że jest to tylko część kosztów, bo pozostała kwota (60 000 zł) obejmuje wyposażenie ogródka jednakże poniesienia tych kosztów nie wykazała. Spółka przedłożyła również zestawienie obrotów i sald za wrzesień 2024 r. i 2025 r., a także informacje zbiorcze za ww. miesiące. W odniesieniu do powyższego Sąd stwierdza, że dane te są fragmentaryczne. W żaden sposób nie potwierdzają argumentacji spółki odnośnie konieczności likwidacji prowadzonej przez nią działalności w przypadku likwidacji ogródka. Obejmują jedynie dwa miesiące działalności spółki zatem na ich podstawie nie sposób ocenić jaka jest kondycja finansowa skarżącej i czy w istocie odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Nadesłane dokumenty mają charakter cząstkowy. Nie wynika z nich czy skarżąca rzeczywiście jest narażona na straty finansowe w związku z rozbiórką pawilonu, który jest przecież jedynie częścią całej restauracji. Jednocześnie twierdzenia skarżącej odnośnie rentowności ogródka nie znajdują potwierdzenia w nadesłanych zestawieniach. Wobec powyższego uznać należało, że skarżąca tak na etapie wniosku o wstrzymanie jak i na etapie zażalenia nie wykazała istnienia przesłanek wstrzymania z art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku, zaś NSA nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie wskazać należy, że oceniając wniosek o wstrzymanie sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, a możliwość jej uchylenia, nie oznacza, że jej wykonanie, niejako automatycznie, powinno być wstrzymane. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.