II OZ 329/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1153/23 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi O.L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2023 r. nr WINB-WOA.7721.122.2023.JB w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1153/23, odrzucił skargę O.L. (dalej zwany skarżącym) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7721.122.2023.JB w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Według Sądu skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, co uzasadniało zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.). Powyższe postanowienie zostało doręczono skarżącemu w dniu 13 listopada 2023 r. (k. 75 akt sądowych). W dniu 27 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podał, że w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, tj. w czerwcu i w pierwszych trzech tygodniach lipca 2023 r. przebywał za granicą, świadcząc usługi koszenia kombajnem w ramach zlecenia dla firmy "R.", prowadzonej przez jego matkę. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżącego na wskazane na wstępie postanowienie z dnia 24 października 2023 r. z uwagi na jego wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu, a postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. Sąd ten odrzucił zaś wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu Sąd podał, że w pierwszej kolejności badaniu podlega terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się najpóźniej z postanowienia Sądu z dnia 24 października 2023 r., którym odrzucono jego skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. Oznacza to, że przewidziany w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął bieg najpóźniej z chwilą doręczenia skarżącemu tego postanowienia, tj. z dniem 13 listopada 2023 r. Termin ten upłynął zatem w dniu 20 listopada 2023 r. (poniedziałek). Wniosek o przywrócenie terminu skarżący zawarł w zażaleniu na postanowienie z dnia 24 października 2023 r., a korespondencja ta została nadana w placówce pocztowej w dniu 27 listopada 2023 r., a więc już po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 88 P.p.s.a., odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na postanowienie z dnia 19 kwietnia 2024 r. wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że postanowienie z dnia 24 października 2023 r. zostało mu wprawdzie doręczone w dniu 13 listopada 2023 r., jednak odbiór przesyłki nastąpił przez pracownika, a nie bezpośrednio przez niego. Zatem nie można przyjąć, że dowiedział się o treści postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu jego doręczenia, tj. 13 listopada 2023 r. Z racji wykonywanej przez skarżącego pracy zawodowej, która wiąże się z częstymi wyjazdami za granicę, m.in. do Rumunii, w ramach zlecenia dla firmy prowadzonej przez jego matkę, w tym czasie był nieobecny w kraju. W związku z powyższym nie mógł wnieść zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dnia 20 listopada 2023 r. Uczynił to natomiast od razu po powrocie do kraju i przekazaniu mu przez pracownika adresowanej do niego korespondencji sądowej. Po powrocie niezwłocznie wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, z zachowaniem wymaganego siedmiodniowego terminu. Zatem ewentualne uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nastąpiło bez jego winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem, że sąd w pierwszej kolejności ocenia, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Skarżący nie kwestionuje w zażaleniu, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ustała z chwilą doręczenia postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. Zatem termin ten upłynął w dniu 20 listopada 2023 r. (poniedziałek). Natomiast wniosek o jego przywrócenie skarżący złożył w dniu 27 listopada 2023 r., a więc już po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Mając na uwadze treść art. 88 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu zauważyć trzeba, że postanowienie Sądu z dnia 24 października 2023 r. zostało wysłane skarżącemu na adres podany w skardze: ul. [...], [...] K. Pod tym adresem znajduje się także firma "R." prowadzona przez matkę skarżącego (k. 23 akt sądowych), a z zażalenia wynika, że skarżący świadczy usługi zlecenia dla tej właśnie firmy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej postanowienie z dnia 24 października 2023 r. (k. 75 akt sądowych) wynika, że korespondencja adresowana do skarżącego została doręczona upoważnionemu pracownikowi tej firmy – M.D. w dniu 13 listopada 2023 r. Nie można również pominąć, że w taki sposób była doręczana korespondencja skarżącemu w postępowaniu administracyjnym i w dotychczasowym postępowaniu sądowym, a skarżący nie podnosił okoliczności związanych z wadliwym doręczaniem mu korespondencji pod tym adresem. Wobec skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie Sądu z dnia 24 października 2023 r. prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął bieg z chwilą doręczenia tego postanowienia, a nie - jak domaga się skarżący - z dniem przekazania mu korespondencji, czy z chwilą otwarcia przez niego przesyłki i zapoznania się z treścią postanowienia. Częste wyjazdy skarżącego za granicę w celu wykonywania pracy zarobkowej nie mogą być brane pod uwagę jako okoliczność uzasadniająca przyjęcie innych zasad liczenia terminów w postępowaniu sądowym. Należy podkreślić, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności interesy strony nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę miał świadomość, że będzie przez jakiś czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien był zatem podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw tak na drodze administracyjnej, jak i sądowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.