II OZ 300/17

Dnia 29 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1190/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. .

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku M. P. dotyczącego prowadzenia robót budowlanych przy budynku garażowym na działce nr [...] przy ul. [...] w Z.. Sąd, powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne (...), s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1; postanowienie NSA z 12 marca 2014 r., II GZ 95/14). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W ocenie Sądu, objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o dotyczącej prowadzenia robót budowlanych, nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym. Nie jest zatem możliwe w sprawie niniejszej orzeczenie wstrzymania wykonalności zaskarżonego postanowienia. Ponadto brak przesłanki "wykonalności" zaskarżonego postanowienia powoduje, że nie ma potrzeby czynienia ustaleń w zakresie obowiązku skarżącej do przedstawienia w sposób przekonywujący i pełny okoliczności, przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Argumentacji w tym zakresie skarżąca nie przedstawiła, nie wskazała jakie jej zdaniem nieodwracalne skutki może wywołać zaskarżone postanowienie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, podnosząc argumenty dotyczące legalności zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego prowadzenia robót budowlanych przy budynku garażowym na działce nr [...] przy ul. [...] w Z.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wstrzymania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Jednak w tej sprawie objęte przedmiotowym wnioskiem zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma charakter stricte formalnoprawny, bo dotyczy odmowy wszczęcia postępowania. Oznacza to, że postanowienie to dotyczy jedynie oceny dopuszczalności prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania, a więc nie rozstrzyga merytorycznie w sprawie wykonanych robót budowlanych, co powoduje, że nie wywołuje takich skutków, które mogłyby podlegać wstrzymaniu (por. postanowienia NSA: z 7 kwietnia 2016 r., II OZ 348/16; z 29 stycznia 2016 r.). Ponadto argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu dotyczy oceny legalności zaskarżonego postanowienia organu nadzoru budowlanego. Tego rodzaju argumentacja nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania, ponieważ w innym wypadku mielibyśmy do czynienia z niedopuszczalnym przedsądem. Ocena Sądu Administracyjnego w tym zakresie możliwa jest po przeprowadzeniu rozprawy bądź w wyniku stwierdzenia, że sprawa kwalifikuje się do rozpoznania w trybie uproszczonym – poza rozprawą. Z tych też względów uznać należało, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.