II OZ 290/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia A. w R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 55/17 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 55/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: oddalić zażalenie.

Stowarzyszenie A. w R. (dalej jako "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Zarządzeniem z 28 grudnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tego Sądu z 21 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 55/17 w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"). Stowarzyszenie złożyło zażalenie na powyższe zarządzenie. Wniosło o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości wskazując, że zarządzenie nie określa w sprawie jakiej skargi należny jest przedmiotowy wpis. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Stowarzyszenie składało wniosek o przyznanie prawa pomocy, ale wniosek ten nie został uwzględniony. Ponadto sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zgodnie jednak z art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Przedmiotem złożonego przez Stowarzyszenie zażalenia jest postanowienie Sądu I instancji z 21 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu. Tego rodzaju zażalenia są zatem wolne od wpisu zgodnie z powołanym wyżej art. 220 § 4 p.p.s.a. Jednak w punkcie 2 postanowienia z 21 listopada 2017 r. Sąd I instancji odrzucił także zażalenie uczestnika postępowania I.K. na zarządzenie tego Sądu z 28 września 2017 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego od skargi. Zażalenia na tego rodzaju postanowienia nie są wolne od wpisu, a nie ulega wątpliwości, że zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Sądu I instancji z 21 listopada 2017 r. dotyczyły całości rozstrzygnięcia, a więc zarówno odrzucenia skargi, jak i odrzucenia zażalenia uczestnika postępowania. Stąd też Sąd I instancji prawidłowo wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania. Sąd I instancji prawidłowo ustalił także wysokość wpisu. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł. Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 138 p.p.s.a., sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, co wynika wprost z art. 167 p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie oznacza natomiast wprost, z modyfikacjami lub niestosowanie danego przepisu. Wbrew jednak zarzutom zażalenia brak było podstaw do stwierdzenia, że w tej sprawie przedmiot zaskarżenia został w zaskarżonym zarządzeniu wskazany w sposób nieprawidłowy. Przedmiotem zaskarżenia, a więc w tym przypadku przedmiotem zażalenia, jest niewątpliwie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 55/17. Sąd I instancji nie miał w tym przypadku obowiązku wskazania, w sprawie jakiego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu została wniesiona skarga, ponieważ zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu związane było bezpośrednio z wniesieniem przez Stowarzyszenie zażalenia na postanowienie Sądu. Ponadto, przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, w ramach której zostało wniesione przedmiotowe zażalenie był możliwy do zidentyfikowania na podstawie sygnatury akt sprawy powołanej w zaskarżonym zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.