II OZ 288/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń P.K. oraz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 299/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenia

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 299/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przedmiotem zaskarżenia jest ww. decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" (pkt 1) i umarzająca postępowanie odwoławcze w stosunku do wymienionych tam osób i z ich odwołania (pkt 2). Skarżący złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia nie mieści się w katalogu decyzji nadających się do wykonania. Powyższe co do zasady wyklucza wstrzymanie wykonania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Zażalenia na powyższe postanowienie wywiedli m.in. skarżący oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, sprostowania i uzupełnienia postanowienia w części orzekającej. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżący podniósł, że: 1/ brak jest precyzyjnego wskazania, iż chodzi o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; 2/ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nie jest objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania; Nadto wyjaśnił, że to decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014r. dotyczy uwarunkowań środowiskowych i pozwolenia na realizację inwestycji i jako ostateczna w administracyjnym toku postępowania wywołuje szkodę w wysokości 240.000 zł, polegającą na utracie wartości nieruchomości rolnej, bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją. Natomiast wnoszące zażalenie Stowarzyszenie zawarło tożsamą argumentację jak wyżej wskazana, z tą różnicą, iż podało, że decyzja organu pierwszej instancji wywołuje szkodę w wysokości 840.000 zł, polegającą na utracie wartości nieruchomości rolnych należących do skarżącego i I.K. (spadek wartości o 50%). Zaś zażalenia wniesione przez I.K. i [...] w [...] zostały odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniami z dnia 23 stycznia 2018 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie decyduje zasadniczo rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że nie każda decyzja może podlegać wstrzymaniu, a do takich decyzji co do zasady zalicza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Trafnie Sąd wskazał, że w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne jest ugruntowane (por. także postanowienia NSA o sygn. akt II OZ 567/16, II OZ 448/16, II OZ 826/12). W tym miejscu wskazania wymaga, że proces inwestycyjno-budowlany może składać z trzech etapów, tj. postępowania środowiskowego, postępowania o udzielenie warunków zabudowy i postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, ale skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie muszą wystąpić na wszystkich ww. etapach. Skutkiem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest pojawienie się uprawnienia inwestora do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Jednak samo pojawienie się takiego uprawnienia dla inwestora nie powoduje, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie może stanowić samoistnej podstawy do realizacji inwestycji, a tym samym co do zasady nie powoduje zaistnienia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Taki bowiem skutek materializuje się na etapie udzielenia pozwolenia na budowę, które powinno być zgodne z decyzją środowiskową (zobacz: postanowienie NSA z 30.01.2018 r. II OZ 27/18, dostępne w CBOSA). W złożonym wniosku skarżący ogólnie wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może wywołać straty materialne i negatywne skutki zdrowotne ludzi zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji (budowa 25 turbin wiatrowych). Jednakże, jak już wskazano, na podstawie decyzji środowiskowej nie dochodzi w sposób bezpośredni do realizacji inwestycji, a zatem trudno uznać, że sam fakt jej wydania może wpłynąć negatywnie na zdrowie ludzi, czy spowodować obniżenie wartości nieruchomości. Odnosząc się zaś do zarzutu zażaleń, iż zaskarżona decyzja nie jest przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania, wskazać trzeba, że zajmując stanowisko w sprawie Sąd pierwszej instancji oceniał pod kątem zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. ostateczną decyzję, która określa środowiskowe uwarunkowania. A tą ostateczną decyzją jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., którą m.in. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. W tej sytuacji nieobjęcie sentencją zaskarżonego postanowienia Sądu także i decyzji organu pierwszej instancji nie ma wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.