II OZ 284/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2302/17 ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - P.p.s.a., odrzucił skargę [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pomimo prawidłowego wezwania skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi, ponieważ nie złożyła dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu z KRS, określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Skarżąca spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, w zw. z art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, co doprowadziło do odrzucenia skargi ze względu na nieprzedłożenie odpisu KRS - w sytuacji, gdy wpisy w KRS są jawne i ogólnie dostępne, 2. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi poprzez uznanie, że brak złożenia przez stronę skarżącą wraz ze skargą odpisu KRS, jest brakiem formalnym stanowiącym podstawę odrzucenia skargi, podczas gdy wskazany brak nie był brakiem powodującym niemożność nadania skardze biegu; 3. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP polegające na odrzuceniu skargi, podczas gdy spółka otrzymała jedynie zarządzenie do uiszczenia opłaty, 4. art. 81, art. 10 § 1, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania, przez mechaniczne stosowanie prawa, nie bacząc na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki, poprzez nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego prawa i obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podmioty umocowane do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu stron tego postępowania, do których zalicza się przedstawiciela ustawowego działającego za osobę fizyczną nieposiadającą zdolności procesowej, a także organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz braku fiskalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 złotych - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba wezwania zostały doręczone skarżącej w jednej kopercie w dniu 20 października 2017 r., zatem termin do uzupełnienia ww. braków upływał w dniu 27 października 2018 r. W zakreślonym terminie skarżąca spółka uiściła wpis, nie przedłożyła dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji. W ocenie NSA w tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zarzuty podniesione w zażaleniu nie prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z prawem. W rozpoznawanej sprawie Sąd w odrębnych wezwaniach wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków fiskalnych i braku formalnego w postaci wykazania umocowania. Oba wezwania zostały umieszczone w jednej przesyłce. Z adnotacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że w kopercie znajdował się odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do usunięcia braków skargi, tj. nadesłania odpisu z KRS. Własnoręczny podpis osoby upoważnionej do odbioru korespondencji adresowanej do strony skarżącej na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, czyli także wezwania do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Należy wskazać, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 P.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS; niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 91 i przywołana tam literatura). Podobne stanowisko zaprezentowano w postanowieniu NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., OSK 1515/04, LEX nr 837369, w którym stwierdzono, że niespełnienie przez przedstawiciela ustawowego lub organ albo osobę, o której mowa w art. 28 P.p.s.a., obowiązku wykazania swego umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu, stosownie do treści art. 29 tej ustawy, stanowi podstawę do odrzucenia skargi (po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia tego braku) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Jednak w odniesieniu do czynności dokonanych przed upływem szesnastego dnia od dnia ogłoszenia podmiot wpisany do Rejestru nie może powoływać się na wpis wobec osoby trzeciej, jeżeli ta udowodni, że nie mogła wiedzieć o treści wpisu. Należy bowiem wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na osobie reprezentującej skarżącą, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do reprezentacji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.