II OZ 283/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SPP/Kr 120/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 lipca 2023 r., znak: SKO.ZP/415/194/2023 w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie T. L. (dalej "skarżący") na postanowienie z dnia 20 maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2024 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że od postanowienia, które zostało wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, nie przysługuje zażalenie, ponieważ nie przewiduje tego art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jak również inne przepisy tej ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw od postanowienia referendarza z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Jedynie te z postanowień WSA, w których nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, np. wskutek odrzucenia sprzeciwu, będą podlegały dalszemu zaskarżeniu (zob. np. postanowienia NSA: z 22 czerwca 2017 r., I FZ 118/17; z 31 października 2017 r., II GZ 804/17; z 26 stycznia 2024 r., III OZ 479/24; z 29 stycznia 2025 r., II OZ 921/24; z 18 lutego 2025 r., II OZ 113/250). Niemniej jednak sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem w postanowieniu z 20 maja 2024 r. WSA w Krakowie merytorycznie rozpoznał sprzeciw skarżącego, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. Wobec tego w postanowieniu z dnia 29 sierpnia 2024 r. sąd prawidłowo odrzucił, jako niedopuszczalne, zażalenie na postanowienie z dnia 20 maja 2024 r., bowiem postanowienie to wydane zostało w drugiej instancji i nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.