II OZ 268/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 120/23 o odrzuceniu skargi R. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2022 r., nr 1780/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 120/23, odrzucił skargę R. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2022 r., nr 1780/2022 oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 100 złotych wpis sądowych od skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że pismem z dnia 30 stycznia 2023 r., wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2023 r., skarżący został wezwany m.in. do uzupełnienia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia należnego wpisu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 2 lutego 2023 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 9 lutego 2023 r. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, że skarżący nie uzupełnił należnego wpisu od skargi. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 220 § 3 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w postanowieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, zarzucając: 1) naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie prawidłowego wezwania skarżącego do uzupełnienia braków "formalnych skargi" złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, polegającego na doręczeniu wezwania do uzupełnienia "braku formalnego", nie wyjaśniając skarżącemu jak niniejsze braki powinien uzupełnić, co uniemożliwiło mu prawidłową ochronę przysługujących mu praw; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu (niezgodnie z stanem faktycznym), iż: a) skarżący nie uzupełnił należnego wpisu od skargi; b) skarżący został w sposób właściwy poinformowany o obowiązku opłaty sądowej; c) skarżący miał wiedzę o konieczności uzupełnienia braku formalnego w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Z akt sprawy wynika, że skarżący zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2023 r. został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 złotych, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis przedmiotowego zarządzenia został skutecznie doręczony w dniu 2 lutego 2023 r. Odbiór przesyłki kwitował dorosły domownik. Doszło zatem do doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. W myśl dyspozycji art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Tryb doręczenia nie jest kwestionowany. W wyznaczonym terminie nie uiszczono żądanej zarządzeniem kwoty w wysokości 300 złotych. Nie ulega zatem wątpliwości, że brak fiskalny skargi nie został usunięty. W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie słusznie zwrócił, w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uiszczony w kwocie 100 złotych wpisu sądowy od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych Sądu Wojewódzkiego w zakresie prawidłowości uznania, że brak fiskalny skargi nie został uzupełniony w terminie. Próbuje natomiast uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do jego uzupełnienia (z opóźnieniem zapoznał się z treścią wezwania, treść wezwania była dla niego niezrozumiała), które nie podlegają ocenie na tym etapie postępowania. Będą one ew. przedmiotem rozważań Sądu I instancji rozpatrującego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.