II OZ 266/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wa 280/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2023 r. sygn.. akt IV SPP/Wa 280/22 o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 marca 2022 r., nr 236/22 w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na nabycie lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wa 280/22, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wa 280/22 odmawiające T. K. (skarżącej) przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 marca 2022 r., nr 236/22 w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na nabycie lokalu mieszkalnego. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji. Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wa 280/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a., odrzucił zażalenie skarżącej. Sąd przywołał ogólną zasadę zaskarżalności zażaleniem wskazanych w ustawie postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz określonych postanowień w sytuacjach wskazanych w art. 197 § 1 pkt 1-10 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Odnośnie do spraw z zakresu prawa pomocy Sąd zauważył, że stosownie do treści art. 260 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie Sądu wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. - zażalenie nie przysługuje. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika co prawda, że w skutek omyłki skarżąca została błędnie pouczona przez Sąd o możliwości wniesienia zażalenia, jednak błędne pouczenie o przysługującym prawie do zaskarżenia orzeczenia sądowego nie rodzi takiego uprawnienia, jeżeli nie wynika ono z obowiązujących przepisów. Nieprawidłowe pouczenie w tym zakresie nie powoduje, że wniesiony środek jest skuteczny. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się zwrotu sprawy i rozpoznania jej ponownie przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że Sąd nie odniósł się do argumentów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej, co czyni rozpoznanie sprawy niemożliwym. Utajniono niedbalstwo referendarza sądowego. Wykazano tym samym brak profesjonalizmu i stosunek referendarza do cudzoziemców. Napisanie pouczenia okazało się zbędnym. Postanowienie zostało wydane bezmyślnie przez niekompetentnego referendarza aby cokolwiek wydać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji środek odwoławczy w postaci zażalenia przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacjach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiot odpowiada wskazanemu w pkt 1-10 art. 194 § 1 P.p.s.a. Zatem zażalenie jako środek odwoławczy można wnieść tylko w sytuacjach przewidzianych przez ustawę P.p.s.a. Jeśli w określonej sytuacji procesowej nie przewiduje się wniesienia zażalenia na postanowienie i nie przysługuje inny środek odwoławczy, to stwierdzić należy, że zażalenie jest niedopuszczalne. W istocie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy referendarz sądowy rozpatrując merytorycznie wniosek o prawo pomocy postanowieniem z 3 stycznia 2023 r. odmówił skarżącej udzielenia prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu sprawę prawa pomocy rozpatrywał Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. zgodnie z art. 260 § 1 – 3 P.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza. Jak wynika z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zatem od orzeczenia Sądu nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Staje się ono ostateczne i prawomocne. Skoro tak, to skarżącej pomimo błędnego wystosowania przez Sąd pouczenia o możliwości zaskarżenia tego postanowienia (k. 21 akt) do jej pełnomocnika, nie przysługiwało już ani zażalenie ani skarga kasacyjna. Wobec tego Sąd w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że zażalenie wniesione na postanowienie sądu rozpatrujące sprzeciw w postępowaniu o prawo pomocy było niedopuszczalne. W tym stanie sprawy stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. należało orzec o odrzuceniu zażalenia, co niniejszym Sąd uczynił. Przeszkodą dla rozpoznania zażalenia skarżącej było wyczerpanie przysługujących jej środków odwoławczych. Okoliczności przywołane w uzasadnieniu zażalenia nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia bowiem dotyczą negatywnej oceny działań referendarza sądowego, które jednak zostały pozytywnie ocenione przez Sąd w postanowieniu z 31 stycznia 2023 r., do którego zaskarżone postanowienie w ogóle nie odnosiło się. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.