II OZ 258/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1797/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2022 r. nr ... w przedmiocie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1797/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2022 r. w przedmiocie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 24 listopada 2022 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do twierdzeń skarżącego, że przeprowadzane w ostatnim czasie prace termomodernizacyjne obiektu wiązały się ze znacznym obciążeniem finansowym, co uniemożliwia zgromadzenie w krótkim terminie środków koniecznych na wykonanie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując argumenty przedstawione we wniosku skarżącego doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd zaznaczył, że ochrona tymczasowa, jaką wprowadza art. 61 p.p.s.a., ma na celu uniknięcie sytuacji, w której na skutek wykonania zaskarżonego aktu przed rozpatrzeniem skargi przez sąd administracyjny dochodzi do takich zmian w rzeczywistości, których odwrócenie, o ile w ogóle możliwe, będzie wiązało się ze znacznymi nakładami sił i środków. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, aby okoliczności takie miały wystąpić. Twierdzenia skarżącego o braku posiadanych środków na wykonanie nałożonego obowiązku w postaci sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, orzeczonego zaskarżoną decyzją nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że ochrona tymczasowa znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których ewentualne wykonanie decyzji prowadzi do skutków o wiele dalej idących niż typowe następstwa wykonania decyzji, takie jak uszczuplenie aktywów wnioskodawcy. Zdaniem Sądu nie mogło też stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji przekonanie skarżącego o wadliwości tej decyzji. Prawidłowość wydania decyzji podlegającej zaskarżeniu do Sądu, jak również poprzedzającego ją postępowania będzie przedmiotem badania przed Sądem i jako takie nie może stanowić przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec powyższego Sąd Wojewódzki stwierdził, że przesłanki zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione, a co za tym idzie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., przez niesłuszne uznanie, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżący należycie wskazał, iż brak wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenie wskazał, że nałożone na skarżącego obowiązki nie dotyczyły jedynie sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Zaskarżona decyzja nakłada na skarżącego szereg dalszych obowiązków, a to: 1) zdemontowanie rur spustowych z rynien zlokalizowanych na ścianie szczytowej budynku od strony działki oznaczonej numerem ewidencyjnym ... i zamontowanie rur spustowych na ścianach budynku od strony działki inwestora oznaczonej numerem ewidencyjnym ..., 2) skierowanie wody opadowej z rur spustowych jw. na własny nieutwardzony teren działki inwestora oznaczonej numerem ewidencyjnym ... lub do dołu chłonnego, ewentualnie zbiornika retencyjnego, 3) zamurowanie otworów okiennych w ścianie szczytowej na poziomie parteru i poddasza budynku od strony działki oznaczonej numerem ewidencyjnym .... Dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak: luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, 4) zdemontowanie styropianowego ocieplenia z elewacji na ścianie szczytowej budynku od strony z granicą działki oznaczonej numerem ewidencyjnym .... Nadto skarżący podniósł, iż zważywszy na czas oczekiwania na wykonanie projektu budowlanego zamiennego, wydłużone terminy realizacji robót budowlanych oraz dodatkowo konieczność wejścia na grunt sąsiedni tj. na teren działki o nr ewidencyjnym ... niemożliwe jest ich zrealizowanie w zakreślonym terminie. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, iż przeprowadzone w ostatnim czasie prace termomodernizacyjne w obrębie budynku wiązały się ze znacznym obciążeniem finansowym. Zdaniem strony, brak wystarczających środków nie może być odnoszony jedynie do obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ale również do konieczności przeprowadzenia wskazanych w decyzji robót budowlanych m.in. zdemontowania i zamontowania rur spustowych, zamurowania otworów okiennych w ścianie szczytowej na poziomie parteru i poddasza, a przede wszystkim kosztów zdemontowania styropianowego ocieplenia z elewacji na ścianie szczytowej budynku od strony z granicą działki oznaczonej numerem ewidencyjnym .... W ocenie skarżącego tych obowiązków nie można pozostawić poza zakresem oceny pod kątem ustawowych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane spełnienie przesłanek do udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy rozpoznawaniu wniosku podstawowe znaczenie miało to, że przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2022 roku, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy w całości, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2022 r. Decyzją tą nałożono na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia PINB projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego obejmującego zakresem projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych wraz z projektem architektoniczno-budowlanym budynku uwzględniającym dokonane zmiany w zakresie zwiększenia powierzchni zabudowy budynku, wskazano również, że projekt powinien uwzględniać konieczność dostosowania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami technicznymi poprzez: zdemontowanie rur spustowych, przekierowanie wody opadowej z rur spustowych, zamurowanie otworów okiennych, zdemontowanie styropianowego ocieplenia z elewacji. Wobec powyższych ustaleń za bezzasadne uznać należało argumenty skarżącego dotyczące nałożenia zaskarżaną decyzją "szeregu dalszych obowiązków" wymienionych w zażaleniu, bowiem na tym etapie postępowania przedmiotowa decyzja wskazuje jedynie na konieczność sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, Sąd Wojewódzki przy rozpatrywaniu wniosku nie miał obowiązku uwzględniania kosztów związanych z robotami budowlanymi, które powstaną na dalszym etapie postępowania. Skoro skarga dotyczyła decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, to tyko skutki tej decyzji miały znaczenie dla rozpoznania wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. W rezultacie wskazywane przez skarżącego obciążenie finansowe związane z wykonaniem wymaganego projektu zamiennego nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. Zaznaczyć należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż wykonanie nałożonego obowiązku będzie wiązać się z wyrządzeniem znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Brak przedstawienia zestawień prognozowanych kosztów projektu i sytuacji finansowej skarżącego uniemożliwiło ocenę, czy mamy do czynienia ze szkodą znaczną w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się koniecznością poniesienia kosztów, które będą dla strony znaczne w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej. Ponadto nie zasługiwały na uwzględnienie argumenty dotyczące zbyt krótkiego terminu wyznaczonego w zaskarżonej decyzji. Zauważyć bowiem należy, że decyzja organu powiatowego wydana została już w lipcu 2022 r., natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydłużył termin wykonania obowiązku do 31 stycznia 2023 r., co dawało skarżącemu możliwość zgromadzenia środków niezbędnych na zlecenie sporządzenia projektu zamiennego. Z okoliczności przedstawionych we wniosku i zażaleniu nie wynika, aby wykonanie nałożonego decyzją obowiązku mogło wywołać następstwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5