II OZ 258/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2042/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. C. i B. C. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2042/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. C. i B. C., zw. dalej skarżącymi, na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wnieśli do Sądu I instancji skargę na decyzję WINB z dnia 20 lipca 2015 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie realizowanego budynku gospodarczego. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu doprowadzi do nieodwracalnych skutków, jak i spowoduje znaczną szkodę materialną. W ocenie Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego. Sąd zgodził się ze skarżącymi, że wykonanie takiej decyzji ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Uznał, że ewentualna szkoda poniesiona wskutek rozbiórki obiektu wiąże się przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania A. K., zw. dalej uczestnikiem, zaskarżając je w całości podniósł naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, mimo że należyta ocena materiału dowodowego w tej sprawie nie upoważnia do takiego wniosku. Uczestnik argumentował, że przedmiotowy obiekt posiada relatywnie niską wartość został wzniesiony przez skarżących w sposób rażąco sprzeczny z podstawowymi wymogami prawa budowlanego, co zostało stwierdzone przez organy administracji budowlanej I i II instancji. Wskazał, że skargę na decyzję organu II instancji uznać należy za oczywiście bezzasadną. Podniósł, że wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organów nadzoru budowlanego do czasu rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd spowoduje znaczną zwłokę, a wybudowany obiekt nie odpowiada standardom bezpieczeństwa, ochrony p.poż. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie obowiązku nałożonego na skarżących decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to jest dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4x9 m położonego na działce nr 1325 w Raciążu, może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach budowlanych, w których chodzi o rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są zazwyczaj nieuniknione. Wykonanie decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę obiektów prowadzi do likwidacji obiektu, jak i zniszczenia części użytych do budowy materiałów budowlanych. Wbrew twierdzeniom uczestnika postępowania rozbiórka obiektu budowlanego, mimo jego niewielkich gabarytów i (w ocenie uczestnika) niskiej wartości materialnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby narazić skarżących na ponowną budowę obiektu. Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia uczestnika, że za wstrzymaniem decyzji przemawiają argumenty stanowiące podstawę decyzji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności Sąd nie dokonuje oceny decyzji, gdyż stanowiłoby to swoiście rozumiane rozstrzygnięcie wstępne. Konkludując, słusznie Sądu I instancji wskazał, że rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez Sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Tym samym zasadnie Sąd I instancji wstrzymał wykonanie rozbiórki. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić. ----------------------- 2