II OZ 257/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 34/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2023 r., nr WOA.7722.40.2023.MM w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 34/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z 21 listopada 2023 r., nr WOA.7722.40.2023.MM w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z 15 lutego 2023 r., nr PINB.5160.4.2022.JZ, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał T.P. wstrzymanie robót budowlanych na terenie działki nr ew. [...] w N. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, zaś Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie postanowieniem z 21 listopada 2023 r., nr WOA.7722.40.2023.MM, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie wraz wnioskiem o wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Skarżący ww. wniosku nie uzasadnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że wstrzymaniu wykonania podlegają tylko takie akty, które nadają się do wykonania. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Następnie Sąd podniósł, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie podlega wykonaniu. Stanowi ono jedynie formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.")., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w tym przepisie. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało złożone przez T.P., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając w całości postanowienie zarzucono mu naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, że podjęte przez organ działania są przedwczesne. Skarżący poniesie niepowetowaną stratę i będzie musiał zamknąć działalność, przez co utrzymanie straci cała jego rodzina. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania "zaskarżonego postanowienia na czas trwającego postępowania sądowego" jest postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z 21 listopada 2023 r., nr WOA.7722.40.2023.MM, w którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, które z kolei było przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu przed Sądem I instancji. Mając powyższe na względzie należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że ze stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie wynika obowiązek nadający się do wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności, a tym samym nie można na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzec o wstrzymaniu jego wykonania. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, zgodnie z którą: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania, – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 (...) (p.p.s.a. – przyp. NSA), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in., że "sprawa zainicjowana skargą na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy też postanowienie o niedopuszczalność odwołania ma charakter procesowy, w takim przypadku złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony, albowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, nie ma bowiem charakteru materialnoprawnego." Z przedstawionych wyżej względów wynika, że zażalenie jest niezasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.