II OZ 237/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. i J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 652/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. K. i J. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 652/15 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. K. i J. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Sąd wskazał, że w skardze na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. nakazującą skarżącym doprowadzenie przebudowanej części (o wymiarach po obrysie zewnętrznym 7,35 m x 3,60 m) budynku usługowego przy ul. [...] w S. do stanu poprzedniego, skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd powołał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., i wskazał, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazali żadnych okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji, której dotyczy rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania, jest orzeczony wobec skarżących nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego części budynku usługowego poprzez: rozbiórkę ściany wschodniej, rozbiórkę stolarki okiennej w ścianie północnej oraz rozbiórkę stolarki z drzwiami wejściowymi w ścianie zachodniej. Sąd wskazał, że podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykonanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, w tym poprzez określone nakazy rozbiórkowe, ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej. W szczególności skarżący nie przedstawili żadnych informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, nie uprawdopodobnili, jakiej wysokości straty grożą im na skutek wykonania nałożonego obowiązku. Dopiero takie informacje pozwoliłyby ocenić, czy istotnie orzeczone w decyzji nakazy rozbiórkowe będą wiązać się z wyrządzeniem znacznej, czy też zwykłej szkody w majątku strony. Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie słusznie Sąd I instancji wskazuje na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Powyższa ocena nie uwzględnia jednak tego, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez określone nakazy rozbiórkowe, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. "trudnych do odwrócenia skutków". Rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. Tym samym stwierdzenie Sądu I instancji o niemożności udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na brak uzasadnienia wniosku należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. W przypadku decyzji orzekającej wobec skarżących nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego części budynku usługowego poprzez: rozbiórkę ściany wschodniej, rozbiórkę stolarki okiennej w ścianie północnej oraz rozbiórkę stolarki z drzwiami wejściowymi w ścianie zachodniej, już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zatem uzasadnione Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.