II OZ 23/23

Dnia 25 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1905/21 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lipca 2021 r., nr 1087/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, by uchybienie terminu miało miejsce nie z jej winy. Wskazane powody, dla których skarżąca nie wniosła w terminie skargi, nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Wskazanie we wniosku na działanie, na etapie składania skargi, bez profesjonalnego pełnomocnika, na podeszły wiek i brak pomocy ze strony niepełnosprawnego umysłowo męża oraz przekonanie, że wskazany w pouczeniu termin 30 dni na wniesienie skargi jest tożsamy z jednym miesiącem, nie można przyjąć jako wyjątkowych okoliczności warunkujących możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie było możliwe, ponieważ strona nie dochowała odpowiedniej staranności. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, formułując zarzut naruszenia art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez uznanie, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu dla wniesienia skargi nie zasługuje na aprobatę, a okoliczności przedstawione przez skarżącą świadczą o braku winy. Skarżąca przyjęła, że termin 30-dniowy to termin jednomiesięczny, czego Sąd nie rozważył w kontekście tego, że warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie jest udowodnienie, lecz jedynie uprawdopodobnienie braku winy w niezachowaniu terminu i w realiach przedmiotowej sprawy wiek strony oraz znacznie obniżona sprawność wynikająca z trapiących ją chorób oraz niepełnosprawność małżonka mogą prowadzić do niezawinionego uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które przemawiałyby za uwzględnieniem zawartej w nim argumentacji. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że powoływana okoliczność stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło nie z jej winy. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazywana we wniosku kwestia wieku i brak doświadczenia w sprawach sądowych nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej. Nie jest to argumentacja, która mogłaby stanowić o zaistnieniu przesłanki do przywrócenia terminu. Tej oceny nie podważono skutecznie w zażaleniu, tym bardziej, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu, jak i zażalenia, wskazuje na własne przekonanie skarżącej co do tego w jakim terminie skarga podlegała zaskarżeniu do sądu administracyjnego (jakoby w terminie miesiąca), pomimo prawidłowego pouczenia organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu (tj. w terminie 30 dni). Oceny w tym zakresie nie niweczy ani podeszły wiek, czy też wskazywany stan zdrowia oraz niepełnosprawność męża. Jest to bowiem argumentacja, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie mieści się w hipotezie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, argumentacja strony skarżącej nie uprawdopodabnia braku winy skarżącej. Zasadniczo bowiem własne przekonanie skarżącej co do terminu w jakim może skutecznie wnieść skargę, w sytuacji gdy obiektywnie można stwierdzić, że treść pouczenia organu była jasna, potwierdza, że to z winy skarżącej, bo wynikającej z jej subiektywnego przekonania, nie doszło do terminowego wniesienia skargi, co przecież nie jest samo w sobie skomplikowaną czynnością procesową, która wymagałaby odpowiednich kwalifikacji zawodowych (wiedzy). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.