II OZ 229/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2014 r., II SA/Łd 54/14 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...} października 2013 r., Nr [...} w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (zwanego dalej "WSA") z dnia 22 stycznia 2014 r., II SA/Łd 54/14 odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi (zwanego dalej "ŁWINB") z dnia [...} października 2013 r., Nr [...} w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 9 stycznia 2014 r. do WSA wpłynęła skarga Z. G. na decyzję ŁWINB z dnia [...} października 2013 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w części określającej termin wykonania rozbiórki. Formułując szereg wniosków procesowych, strona skarżąca wniosła m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając ten wniosek WSA wskazał, że nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżone rozstrzygnięcie nie nadaje się do wykonania, bowiem jest to akt procesowy, którego wydanie nie skutkuje nałożeniem na stronę skarżąca żadnego rodzaju obowiązku działania, zaniechania czy też nakazu znoszenia określonego zachowania. Decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Oznacza to, iż decyzja taka nie może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym, a w konsekwencji nie sposób orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa"). Wnosząc zażalenie na ww. postanowienie Z. G. zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania lub jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji ŁWINB nr [...} z dnia [...} grudnia 2012 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez błędne uznanie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ŁWINB dotyczył zaskarżonej skargą administracyjną decyzji z dnia 2[...} października 2013 r., Nr [...}, podczas gdy skarżący żądał wstrzymania decyzji ŁWINB nr [...} z dnia [...} lutego 2012 r., tj. decyzji nakazującej rozbiórkę garażu, która jest decyzją w granicach tej samej sprawy sądowoadministracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało nierozpoznaniem istoty wniosku z art. 61 § 3 ppsa. W uzasadnieniu podano, że WSA w wydanym postanowieniu błędnie przyjął, że wniosek skarżącego dotyczył decyzji ŁWINB z dnia v października 2013 r., nr [...}, czyli decyzji zaskarżonej skargą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie występują jednak - dostrzeżone przez autora zażalenia i zupełnie pominięte przez Sąd pierwszej instancji - rozbieżności dotyczące możliwości wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 ppsa także aktu wydanego w pierwszej instancji oraz takiego w stosunku do którego toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym, jeżeli zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Z kolei niektórzy przedstawiciele doktryny zajmują w tej kwestii zdecydowane stanowisko (vide: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 340). Co jednak istotniejsze, w rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do problemu, jakiej de facto decyzji wstrzymania żądał skarżący, co czyni problem rozbieżności dotyczących możliwości wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 ppsa aktów w granicach sprawy i podnoszonej przez WSA ewentualnej wykonalności decyzji lub jej braku problemem wtórnym. Mając powyższe kontrowersje na uwadze i brak rozważenia ich w zaskarżonym postanowieniu należy uznać, że WSA wydał kwestionowane rozstrzygnięcie w oparciu o niejasne przesłanki, nie dające się w żadnym wypadku zweryfikować, co czyni takie rozstrzygnięcie rozstrzygnięciem wadliwym m. in. w kontekście ustawowego obowiązku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji. NSA nie rozpoznał wniosku zawartego w zażaleniu na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ppsa, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a NSA może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę tylko, gdy nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego (art. 188 ppsa). Odnosząc się do wniosku strony skarżącej w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 ppsa. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.