II OZ 221/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2170/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.J. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z [...] września 2018 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pod rygorem jej odrzucenia i pomimo uznania wezwania za doręczone w trybie zastępczym nie uiściła w terminie należnego wpisu, co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca pismem z [...] listopada 2018 r. złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu pomimo doręczenia korespondencji sądowej w pozostałych sprawach. Zauważyła, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej za niedopuszczalne należy uznać stosowanie fikcji doręczenia korespondencji sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozbawione jest uzasadnionych podstaw. W myśl art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku nieuiszczenia opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym w odniesieniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania nieuiszczenie wpisu powoduje odrzucenie tych pism. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że doręczeń pism osobie fizycznej dokonuje się osobiście (art. 67 § 1 p.p.s.a.) w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 p.p.s.a.). Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma (art. 72 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu (§ 4). W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało złożone w urzędzie pocztowym w okresie od [...] września do [...] października 2018 r., w związku z czym zostało uznane za prawidłowo doręczone na podstawie art. 73 p.p.s.a. z upływem ostatniego dnia terminu złożenia. Z kolei wskutek nieuiszczenia należnego wpisu sądowego w 7-dniowym terminie, którego bieg rozpoczął się w dacie doręczenia wezwania, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga nie może uzyskać dalszego biegu i zgodnie z obowiązującymi przepisami ją odrzucił. Odnosząc się do argumentu Skarżącej o wynikającej z orzecznictwa TSUE niedopuszczalności stosowania przepisów o fikcji doręczenia, wskazać należy, że Trybunał nie wypowiedział się w przedmiocie dopuszczalności stosowania przepisów o doręczeniu zastępczym. Odnotować bowiem należy, że w wyroku z 19 grudnia 2012 r. w sprawie C-325/11 Alder v. Orlowska TSUE wskazał jedynie, iż art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz.Urz.UE L 324 z 10 grudnia 2007 r., s. 79) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu państwa członkowskiego, które przewiduje, że dokumenty sądowe przeznaczone dla strony, której miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu znajduje się w innym państwie członkowskim, są złożone do akt postępowania ze skutkiem doręczenia, gdy strona ta nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w owym pierwszym państwie członkowskim, gdzie toczy się postępowanie sądowe. Orzeczenie to znajduje zatem zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do doręczania korespondencji sądowej stronie zamieszkującej poza terytorium Polski i wyłącznie w sprawach cywilnych i handlowych, podczas gdy Skarżąca zamieszkuje w Polsce i jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.