II OZ 21/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., D.K.1, D.K.2 i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 78/24 o odrzuceniu zażalenia D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 78/24 w sprawie ze skargi K.P. i D.K.1 na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1994/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K.1; 2. odrzucić zażalenie K.P., D.K.2 i R.P.

Postanowieniem z 29 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 78/24 WSA w Warszawie odrzucił zażalenie D.K.1 od postanowienia tego Sądu z 17 września 2024 r., utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 11 lipca 2024 r. o odmowie przyznania D.K.1 prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. W związku z tym złożone przez skarżącą zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne na podstawie art. 259 § 2 w zw. art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.". W zażaleniu na powyższe postanowienie D.K.1, K.P., D.K.2 i R.P. powołali się na swoją trudną sytuację finansową oraz zakwestionowały stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy D.K.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 P.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 P.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżąca D.K.1 skorzystała już z zażalenia, wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia WSA w Warszawie z 17 września 2024 r. Tym samym trafnie WSA w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego zażalenia, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 P.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu, wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt III FZ 526/23). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K.1 należało oddalić. Zażalenie wniesione przez K.P., D.K.2 i R.P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K.P., D.K.2 i R.P. na postanowienie WSA w Warszawie z 29 października 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenie nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie D.K.1. Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a.