II OZ 205/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 375/16 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 375/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A. P. sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 września 2016 r. w sprawie ze skargi A.P. i A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. oddalono skargę A. P. i A. P. na powyższe postanowienie. W dniu 17 października 2016 r. skarżący A. P. złożył osobiście w siedzibie sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Sąd przytoczył treść art. 141 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. i stwierdził, że ustawowy, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 15 września 2016 r., zaś wniosek złożono w dniu 17 października 2016 r. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 141 § 3 p.p.s.a., odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu A. P., działając przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2016 r. w całości i wniósł o jego uchylenie w całości. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając, że nie zostało ono uiszczone w całości ani w żadnej części. Jednocześnie w powyższym zażaleniu zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2016 r. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że w dniu 8 września 2016 r. odbyły się jedna po drugiej, dwie rozprawy sądowe z udziałem skarżącego. Dlatego skarżący złożył jeden wniosek, który opatrzył dwoma sygnaturami pozostając w przekonaniu, że w sposób należyty wnosi o sporządzenie uzasadnienia wyroków zapadłych w dwóch sprawach. Wniosek ten prawdopodobnie został przedłożony do sprawy II SA/Ke 376/16. Pełnomocnik dodał, że skarżący na skutek doręczenia mu uzasadnienia wyroku jedynie w sprawie II SA/Ke 376/16, złożył - w jego odczuciu - ponowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie w dniu 17 października 2016 r., który Sąd uznał za złożony po terminie. Dalej pełnomocnik wskazał, że skarżący jest osobą nieporadną, nie znającą przepisów prawa, która w dniu ogłoszenia wyroku złożyła jeden wniosek o sporządzenie uzasadnienia obejmujący dwie sprawy, stanowiące w jego przekonaniu jedną, dotyczącą nałożenia na małżonków P. grzywny w celu przymuszenia. Wniesiono również o przeprowadzenie dowodu poprzez dołączenie do niniejszej sprawy akt o sygn. II SA/Ke 376/16 na okoliczność złożenia przez skarżącego w terminie ustawowym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku. Przepis art. 141 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że nie istnieje zasada obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne uzasadnienia wszystkich wyroków. Wobec tego warunkiem koniecznym sporządzenia uzasadnienia było złożenie wniosku o jego sporządzenie w trybie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W takim przypadku tj. sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek - art. 142 § 2 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04, niepubl., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 330). Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że nie mogą być przedłużane ani skracane; mogą być zaś przywracane na wniosek strony. Mając na uwadze wniosek zawarty w zażaleniu o dołączenie do niniejszej sprawy akt o sygn. akt II SA/Ke 376/16 na okoliczność złożenia przez skarżącego w terminie ustawowym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 375/16, Naczelny Sąd Administracyjny - stosownie do treści art. 106 § 5 p.p.s.a. - zażądał od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (k. 106) akt sądowych II SA/Ke 375/16 i przeprowadził dowód z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 376/16. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 376/16 skarżący złożył w dniu 8 października 2016 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jedynie do tej sprawy (k. 43 akt sądowych II SA/Ke 376/16). Tym samym nie potwierdziła się podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż w dniu 8 września 2016 r. A. P. złożył wniosek o sporządzenia uzasadniania wyroków w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 376/16 i II SA/Ke 375/16, który - jak przekonywał - prawdopodobnie został dołączony do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 376/16. Stwierdzić zatem należy, iż termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., biegł w niniejszej sprawie od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 8 września 2016 r. i upłynął w dniu 15 września 2016 r. Natomiast taki wniosek został złożony przez skarżącego dopiero w dniu 17 października 2016 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Rację ma pełnomocnik skarżącego, iż w dniu 8 września 2016 r. odbyły się dwie rozprawy sądowe ze skarg A. P. i A. P. na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] (k. 41 akt sądowych II SA/Ke 376/16) i znak: [...] (k. 42 akt sądowych II SA/Ke 375/16), obie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, które zakończyły się wyrokami oddalającymi skargi, a w konsekwencji tego skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tych wyroków. Jak wynika z materiału dowodowego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroków w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 375/16 i II SA/Ke 376/16 został złożony przez A. P. w dniu 17 października 2016 r. i dołączony do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 375/16 (k. 46 akt sądowych o sygn. II SA/Ke 375/16). W dniu 8 września 2016 r., a więc wcześniej, skarżący złożył w ustawowym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wyłącznie w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 376/16 (k. 43 akt sądowych II SA/Ke 376/16). Zatem nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż był to ponowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w rozpatrywanej sprawie. Skoro skarżący złożył z uchybieniem ustawowego terminu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zaistniała przesłanka do wydania przez Sąd postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku na podstawie art. 141 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie nie zawiera argumentacji mogącej podważyć prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W szczególności nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja odnosząca się do nieporadności skarżącego. Odnosząc się do tego wskazać należy, że fakt, iż w późniejszym czasie ustanowiono dla A. P. adwokata z urzędu nie wynikał z trudności z podejmowaniem przez skarżącego czynności procesowych, ale tego, iż zdaniem Sądu - z uwagi na jego trudną sytuację majątkową i rodzinną - nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej i postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Nieporadność skarżącego, czy też skutki wynikłe z rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji dwóch spraw ze skargi A. P. i A. P. tego samego dnia i o tej samej godzinie (8 września 2016 r. o godz. 12:00) mogą stanowić podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaznaczyć należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 375/16 jest przedmiotem odrębnego postępowania zażaleniowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OZ 206/17. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.