II OZ 2040/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 596/24 odrzucające skargę kasacyjną A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 6 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 596/24 oddalającego skargę A. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z 19 lipca 2024 r., nr AB-II.7840.4.7.2023.ED w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 19 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 596/24, odrzucił skargę kasacyjną A. B. (skarżący) od wyroku tego Sądu z 6 marca 2025 r., o wskazanej sygnaturze akt. Sąd podał, że zarządzeniem z 13 sierpnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału wezwał r.pr. A. S., która wniosła skargę kasacyjną w imieniu skarżącego, do usunięcia braków formalnych przez złożenie 10 odpisów skargi kasacyjnej, a także złożenie oświadczenia, czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, czy też zrzeka się rozprawy (wraz z 11 odpisami tego oświadczenia). Stronie zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwano również do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł pod takim samym rygorem. Wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu przesłano pełnomocnikowi pocztą i skutecznie doręczono w dniu 2 września 2025 r. W piśmie z 8 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że w załączeniu przedkłada 10 odpisów skargi kasacyjnej oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 250 zł. Wniósł też o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Do pisma dołączył 11 jego odpisów. Strona wniosła również o wstrzymanie wykonania decyzji, a także przedstawiła wnioski dowodowe. Sąd wskazał na art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1, art. 177a, art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."). Następnie stwierdził, że do pisma z 8 września 2025 r. pełnomocnik dołączył 9 odpisów skargi kasacyjnej oraz 11 odpisów pisma z 8 września 2025 r., w którym zawarto wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto pełnomocnik uiścił wymagany wpis sądowy od skargi w wysokości 250 zł. Z powyższego wynika, że brak fiskalny został uzupełniony. Nie został jednak w pełni uzupełniony brak formalny, ponieważ z zarządzenia wynikał obowiązek złożenia 10 odpisów skargi kasacyjnej, tymczasem pełnomocnik przesłał do sądu 9 odpisów. Wszystkie odpisy skarg kasacyjnych powinny były zostać uzupełnione do 9 września 2025 r. W tym terminie wnoszący skargę kasacyjną nie nadesłał 10 odpisów skargi kasacyjnej (zabrakło jednego odpisu). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy od tej skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 178 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo uzupełnienia jej braków w zakreślonym terminie oraz art. 177a w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., poprzez nie wezwanie pełnomocnika strony do złożenia dodatkowego odpisu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu środka zaskarżenia, pełnomocnik skarżącego wskazał, że, w zakreślonym 7 dniowym terminie, z należytą starannością uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej, składając ponadto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji z załącznikami oraz dodatkowy wniosek dowodowy z załącznikami. Korespondencja została nadana do WSA za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. i ważyła 1,8 kg. Przed nadaniem korespondencji, pełnomocnik trzy razy sprawdzał załączone dokumenty i przeliczał je. Wysyłając przesyłkę do Sądu, pełnomocnik był przekonany o prawidłowym i terminowym uzupełnieniu wszelkich braków formalnych skargi. Trudno określić co było przyczyną wystąpienia braku jednego odpisu skargi kasacyjnej. Niemniej jednak, w przekonaniu pełnomocnika, do uzupełnienia braków formalnych doszło, w związku z czym, skarga kasacyjna nie powinna zostać odrzucona. W zakresie, ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik zaznaczył, że częściowe nieuzupełnienie braków formalnych "skargi" w terminie, spowodowane było omyłką, spowodowaną najprawdopodobniej znaczną liczbą dokumentów wysyłanych jednorazowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Wymogi formalne pism składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a., należy traktować wymogi określone w art. 47 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W sytuacji, gdy brak jest elementu pisma określonego w art. 47 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 178 p.p.s.a., stanowiący, iż wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak zauważył NSA w postanowieniu z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt II OZ 285/24, "analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na fakt występowania rozbieżności w stosowaniu ww. przepisów w sytuacji, gdy strona w wymaganym terminie nie wykona wezwania sądu i nie nadeśle odpisów skargi (kasacyjnej). Istniały także rozbieżne stanowiska co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii takich pism. Rozbieżności te usunęła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, dotycząca problematyki braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych (i ich załączników), w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. Nie ma żadnych przeszkód prawnych by powyższą interpretację wymienionego w uchwale art. 47 § 1 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a., stosować także do braków pisma, jakim jest skarga kasacyjna (por. np. post. NSA z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 840/21). Tym samym stwierdzić należy, że brak odpisów (odpisu) skargi kasacyjnej dla uczestników (uczestnika) postępowania jest istotnym brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie uniemożliwia nadanie tej skardze prawidłowego biegu. Konsekwencją niewykonania żądania Sądu wzywającego do usunięcia w terminie 7 dni braków skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia, musi być zatem jej odrzucenie.". W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie 10 odpisów skargi kasacyjnej. Analiza akt sądowych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik jedynie częściowo wykonał wezwanie, albowiem nadesłał 9 odpisów skargi kasacyjnej. Brak odpisu skargi kasacyjnej uniemożliwiał nadanie jej prawidłowego biegu, gdyż obowiązkiem Sądu było doręczenie odpisu skargi kasacyjnej występującym w sprawie uczestnikom postępowania. Brak należytego wykonania zarządzenia w przedmiocie uzupełnienia braków skargi kasacyjnej nie mógł być konwalidowany w drodze wezwania pełnomocnika strony do złożenia dodatkowego odpisu skargi kasacyjnej, przyjmując, że pismo z 8 września 2025 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie, obarczone było brakiem w postaci niedołączenia 1 odpisu skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po zwrocie akt sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.